Red Sprites και GhOSTs! Δυο νύχτες με αναρίθμητες καταγραφές!

Πέρα από τις καταιγίδες, για δυο νύχτες (στις 12 και 15/10) εκμεταλλευτήκαμε τις γραμμές λαίλαπας στο Ιόνιο, για να τραβήξουμε sprites. Και στις δυο αυτές νύχτες αθροιστικά καταγράψαμε πάνω από 100 (εκατό) sprite events. Επίσης, 3 άτομα από την ομάδα μας, η Ανδριάνα Μπαλτουμα, ο Αντώνης Λυράς και ο Στέλιος Φουρτουλάκης, πήραν το «βάπτισμα του πυρός» συλλαμβάνοντας τα πρώτα τους sprites, ενώ η Ανδριάνα Μπαλτουμα γίνεται η 1η γυναίκα στη χώρα μας και όχι μόνο, που συλλαμβάνει αυτό το σπάνιο φαινόμενο.

Επίσης για 1^η φορά στη χώρα μας, η ομάδα μας καταγράφει και το πολύ σπάνιο και νέο GhOST (Green emission from Oxygen Sprite Tops) και μάλιστα 2 τέτοια events (από Παναγιώτη Τσούρα και Χρήστο Ντουντουλάκη).

Το GhOST είναι μια πολύ αμυδρή πράσινη αναλαμπή στις κορυφές πολύ έντονων sprites και ανακαλύφθηκε πολύ πρόσφατα (2019) ως φαινόμενο. Δεν μπορώ παρά να είμαι χαρούμενος που καταφέραμε να το συλλάβουμε τόσο γρήγορα και στη χώρα μας, ενώ προσβλέπουμε σε ακόμη καλύτερες και περισσότερες καταγραφές του! Η αμυδρή καταγραφή του, φαίνεται στις κορυφές του κεντρικού και αριστερού κόκκινου πυλώνα (από αυτούς που είναι μαζί σε τριάδα) και μοιάζει με μια αμυδρή πράσινη λάμψη που σβήνει με μια μικρή χρονική καθυστέρηση μετά τα sprites. Το βίντεο επαναλαμβάνεται πολλές φορές, ώστε να μπορέσει το μάτι να δει αυτό το αμυδρό φαινόμενο.

Το GhOST αυτό, έχει συλλάβει ο Παναγιώτης Τσούρας, από το ίδιο sprite event, εδώ: 

Παρακάτω, δίνω φωτογραφίες από τα μεγαλύτερα/καλύτερα (οι συννεφιασμένες είναι από τις 12/10, οι άλλες από 15/10, όπου και οι καταιγιδοπυρήνες ήταν πιο μακριά, οπότε το φαινόμενο καταγράφηκε πιο χαμηλά στον ορίζοντα).

 

Και εδώ ένα σύντομο βίντεο με τα καλύτερα sprites από τις δυο αυτές νύχτες! Να τονίσω ότι απαγορεύεται η αναπαραγωγή του χωρίς άδεια. Επιτρέπεται μόνο ο διαμοιρασμός μέσω του youtube.

Τέλος, εδώ ένα βίντεο με την καταγραφή των παραγόμενων ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων από τα sprites, όπως το κατέγραψε ο Παναγιώτης Τσούρας, από τη Λιβαδειά. 

 

 

1)  Τι είναι τα red sprites (το άρθρο αυτό βελτιώνεται διαρκώς): https://antisimvatikos.blogspot.com/2017/04/red-sprite.html

2) Ελληνική ομάδα Red Sprites και TLEs (με ανανεωμένο τον πίνακα και περισσότερες πληροφορίες): https://antisimvatikos.blogspot.com/2019/05/tles-greek-archive-of-tles.html

3) Τι είναι τα GhOSTs: https://youtu.be/15Rdfz1UPJk

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΠΑΡΟΔΙΚΩΝ ΦΩΤΕΙΝΩΝ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ (TLEs) -- GREEK TEAM OF RESEARCH AND OBSERVATION OF TRANSIENT LUMINOUS EVENTS (TLEs)

Τελευταία ανανέωση / Last update: 10.05.2026

Για πρώτη φορά στη χώρα μας, ένα ακόμη αρχείο καταγραφών σπάνιων γεγονότων όπως τα TLEs (από το "Transient Luminous Events που στα Ελληνικά αποδίδεται ως "Παροδικά Φωτεινά Συμβάντα" και αποτελεί μια "οικογένεια" ηλεκτρικών εκκενώσεων στη μέση και ανώτερη ατμόσφαιρα). Μέχρι στιγμής, από την Ελληνική ομάδα έχουν καταγραφεί red sprites, GhOSTs, halos, secondary jets, ELVES αλλά και pixies.

Τι είναι τα red sprites και τα TLEs γενικότερα και πως μπορούμε να τα φωτογραφίσουμε; Δείτε σε αυτόν εδώ το σύνδεσμο φωτογραφίες από την ομάδα μας και λεπτομέρειες για αυτά τα φαινόμενα.

Η συγκεκριμένη ομάδα αποτελεί το Ελληνικό τμήμα της παγκόσμιας ομάδας παρατηρητών παροδικών φωτεινών συμβάντων της μέσης και ανώτερης ατμόσφαιρας. Η ομάδα αυτή, είναι από τις μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού σε αυτόν τον πλανήτη, που καταγράφουν τέτοια φαινόμενα και φυσικά πρωτοπορεί για τα Ελληνικά δεδομένα, ενώ παράλληλα προσφέρει πολύτιμες καταγραφές και δεδομένα στην επιστημονική κοινότητα, ώστε να κατανοηθούν αυτά τα σχετικά άγνωστα φυσικά φαινόμενα, όντας σε ένα από τα "hotspots" του πλανήτη για αυτά τα φαινόμενα. 

Οι καταγραφές γίνονται με δικό μας κόστος, χρόνο και μέσα, χωρίς την παραμικρή (οικονομική ή άλλη) στήριξη από οποιονδήποτε φορέα, ως σήμερα. Κάτι λογικό, αφού ζούμε στην Ελλάδα.

Τα 4 ιδρυτικά μέλη της ελληνικής ομάδας TLEs, τα οποία κυνηγούν συστηματικά ως σήμερα (και) αυτά τα φαινόμενα, είναι οι: Δημήτρης Σαγιάκος (Αττική), Θανάσης Παπαθανασίου (Αττική), Χρήστος Ντουντουλάκης (Αττική), Παναγιώτης Τσούρας (Βοιωτία), ενώ υπάρχουν και άλλοι "κυνηγοί" που έχουν συνεισφέρει στη σύνταξη του ελληνικού αρχείου, όπως βλέπετε παρακάτω. 

Επίσης ενεργοί ως αρκετά ενεργοί στο συγκεκριμένο "κυνήγι", είναι ο Αναστάσιος Παλαμίδας (Βοιωτία), και ο  Γιάννης Μάνεσης (Αττική και Ζάκυνθος).

Καταγραφές έχουν κάνει και οι: Μανώλης Θράβαλος (Meteographer), Στέλιος Φουρτουλάκης, Ανδριάνα Μπαλτουμά (η 1η γυναίκα στη χώρα μας), Κωνσταντίνος Εμμανουηλίδης, Βασίλης Μπαρμπίνης, Βασίλης Πηλιχός, Αντώνης Λυράς, Νίκος Πασχάλης, Ιωάννης Κέδρος, Βαγγέλης Καϊκας, Κωνσταντίνος Κουτσογιάννης, Ιάκωβος Βενιέρης, Νίκος Σιούλας. 

Υπάρχουν και άλλοι που το παρακολουθούν και το κυνηγούν το φαινόμενο και μάλλον σύντομα θα μπουν σε αυτή τη λίστα και με περισσότερες δικές τους καταγραφές!

Επίσης, αξίζει να ρίξετε μια ματιά και στην Κυπριακή ομάδα, όπως για παράδειγμα τον Γιώργο Παρασκευαΐδη και τον Χρήστο Μπέλεση, και είμαι σίγουρος ότι θα υπάρξουν/υπάρχουν και άλλοι!

==========================================================

ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ το πρώτο βιβλίο στην Ελλάδα (και όχι μόνο), για ΟΛΑ τα παροδικά φωτεινά συμβάντα! Σε ένα βιβλίο 156 σελίδων, ο αναγνώστης θα μάθει τα πάντα για τη δημιουργία των καταιγίδων και τον ρόλο τους στη δημιουργία των παροδικών φωτεινών συμβάντων. Το βιβλίο απευθύνεται ΣΕ ΟΛΟΥΣ! Περιέχει αρκετά διαφωτιστικά σχήματα και στο τέλος του υπάρχουν φωτογραφικά ντοκουμέντα από την Ελλάδα και το εξωτερικό! 

Μάθετε περισσότερα εδώ!

Αποκτήστε το με ένα μήνυμα στη σελίδα μας! 

ή εναλλακτικά, αποκτήστε το από τις εκδόσεις "Οσελότος", εδώ!

==========================================================

Ένα μικρό εκπαιδευτικό βίντεο 18 λεπτών με όλα όσα θα θέλατε να μάθετε για τις ηλεκτρικές εκκενώσεις της ανώτερης ατμόσφαιρας (δηλαδή τα red sprites και τα άλλα TLEs). Εκτός πολλών άλλων, περιέχει καταγραφές από την Ελλάδα αλλά και διάφορες πληροφορίες με σχήματα και παραδείγματα για το πώς να τα δείτε και να τα καταγράψετε. Απευθύνεται κυρίως προς το ελληνικό ευρύ κοινό.

==========================================================

Πως ξεκίνησε αυτό στη χώρα μας; Στις αρχές της δεκαετίας του 2010 και με αφορμή τόσο το κυνήγι καταιγίδων, την αγάπη για γνώση αλλά και τη συγγραφή της τριλογίας «Τα φυσικά φαινόμενα», ο φυσικός Χρήστος Ντουντουλάκης άρχισε να ερευνά και να διαβάζει περισσότερα πράγματα για τα red sprites και τα blue jets. Ανεξάρτητα από αυτόν, ο Δημήτρης Σαγιάκος επίσης εμπλεκόμενος στο κυνήγι καταιγίδων αλλά έχοντας και εκείνος αγάπη για γνώση, ερευνούσε περισσότερα σχετικά με αυτά τα φαινόμενα. Οπότε και οι δυο, ανήκοντας στην ίδια ομάδα, άρχισαν να συζητούν για το πως θα μπορούσαν να συλλάβουν αυτά τα φαινόμενα, κυρίως μετά και την κυκλοφορία φωτογραφιών τέτοιων φαινομένων από το εξωτερικό (κυρίως στις ΗΠΑ). 

Τελικά, σε ένα κυνήγι καταιγίδων στις 20-21.09.2015, ο Δημήτρης Σαγιάκος συνέλαβε για 1η φορά στην Ελλάδα (όντας στη Δ.Αττική και φωτογραφίζοντας μια καταιγίδα δυτικά του), red sprites (βλέπε και φωτογραφία εδώ). 

Από εκεί και μετά, η ομάδα οργάνωσε εξορμήσεις, πολλές φορές με αποκλειστικό στόχο τα red sprites και τα TLEs γενικότερα, και πολλά από αυτά στέφθηκαν από επιτυχία. Στη συνέχεια, υπήρξαν έρευνες και συζητήσεις μεταξύ όλης της ομάδας, σχετικά με το πως θα μπορούσαν να συλληφθούν καλύτερα και συστηματικότερα αυτά τα φαινόμενα. 

Σε αυτό, βοήθησε πολύ την ομάδα με τις έρευνες και τις πολύτιμες τεχνικές γνώσεις του, ο Θανάσης Παπαθανασίου. Πολύτιμες τεχνικές γνώσεις και πολλά πολύτιμα δεδομένα, έχει προσφέρει στην ομάδα και ο Παναγιώτης Τσούρας. 

Οι πρώτες φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης από αυτά τα φαινόμενα, καταγράφηκαν στις 23.09.2020, από τον Χρήστο Ντουντουλάκη σε μια από τις δοκιμές με αναβαθμισμένο εξοπλισμό. Στην συνέχεια, σε δυο διαδοχικές γραμμές λαίλαπας στις 12-13.10.2020 και 15-16.10.2020, η ομάδα μας, καταγράφει πολλές εκατοντάδες TLEs, διαλύοντας οριστικά και συντριπτικά κάθε "καχυποψία" από μη-σχετικούς με το αντικείμενο.

-----------------------------------------------------------------------

Σημαντικές χρονικές στιγμές για την ελληνική ομάδα καταγραφής red sprites και TLEs.

1) 21.09.2015 - Ο Δημήτρης Σαγιάκος συλλαμβάνει φωτογραφικά το 1ο red sprite για την Ελλάδα.

2) 17.04.2017 - Το 1ο "κυνήγι" αποκλειστικά για red sprites, είναι επιτυχές.

3) 23.09.2020 - Ο Χρήστος Ντουντουλάκης καταγράφει τις  πρώτες εικόνες υψηλής ανάλυσης του φαινομένου και είναι η 1η φορά με πολλαπλές (άνω των 13) καταγραφές. Επίσης, καταγράφεται  δευτερεύον TLE και συγκεκριμένα secondary jet (δευτερεύων πίδακας), για 1η φορά στη χώρα μας από τον Χρήστο Ντουντουλάκη και τον Δημήτρη Σαγιάκο.

4) 12.10.2020 - Η Ανδριάνα Μπαλτουμά γίνεται η 1η γυναίκα στην Ελλάδα (και όχι μόνο), που καταγράφει red sprites.

5) 15.10.2020 - Ο Χρήστος Ντουντουλάκης από την Αττική και ο Παναγιώτης Τσούρας από τη Βοιωτία, καταγράφουν GhOST events για 1η φορά στη χώρα μας. 

6) 15.10.2020 - O Παναγιώτης Τσούρας από τη Βοιωτία, καταγράφει Halo για 1η φορά στη χώρα μας.

7) 11.02.2021 - O Παναγιώτης Τσούρας από τη Βοιωτία, καταγράφει ELVES για 1η φορά στη χώρα μας.

8) 23.08.2023 - Δημοσιεύονται τα συμπεράσματα διετούς συστηματικής καταγραφής TLEs της ομάδας μας, στο επιστημονικό περιοδικό "Environmental Sciences Proceedings".

9) 25-29.09.2023 - Η ομάδα μας συμμετείχε στο 16ο Διεθνές Συνέδριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας στην Αθήνα (COMECAP 2023) όπου και παρουσιάσε τα συμπεράσματα της ανωτέρω έρευνάς της.

10) 10-11.09.2024 - Ο Χρήστος Ντουντουλάκης και ο Δημήτρης Σαγιάκος καταγράφουν pixies για 1η φορά στη χώρα μας.

-----------------------------------------------------------------------

Συνεντεύξεις και παρουσίαση της ομάδας μας.

01.11.2020: Συνέντευξη στη LIFO.

09.11.2020: Παρουσίαση στην ΕΡΤ και την εκπομπή "Από τις 6".

20.11.2020: Παρουσίαση στην εκπομπή "Φυσικά", του Ανιχνεύσεις WebTV.

18.12.2020: Αφιέρωμα στο περιοδικό ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ.

28.04.2021: Συνέντευξη στο Ποντίκι. 

08.01.2023: Αφιέρωμα στην Καθημερινή.

-----------------------------------------------------------------------