24/11/17

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Καλώς ήλθατε στο Ενοποιημένο Μετεωρολογικό Αρχείο Αθηνών. Επιλέξτε, από τα παρακάτω, το αρχείο που επιθυμείτε (ανανεώνονται διαρκώς).

=======================================================

1α) Αρχείο & στατιστική ανάλυση καταιγίδων στο λεκανοπέδιο Αττικής -- Χάρτης χαμηλών [2002-2016]

1β) Αρχείο διαταραχών (υπό κατασκευή)

2) Προσωπικό Μετεωρολογικό Αρχείο Κυψέλης [συνοπτικό 1990-1996 & αναλυτικό 2010-2016]

3α) Αρχείο χιονοπτώσεων Αθηνών [1900-2012] (σε εξέλιξη νέα έρευνα)

3β) Συνθήκες χιονόπτωσης για την Αθήνα

4) Αρχείο Οπτικών Ατμοσφαιρικών Φαινομένων (υπό κατασκευή)

=======================================================

20/11/17

Πενθήμερη σαρωτική κακοκαιρία!


Το supercell του πρωινού της 17/11, επελαύνει στο λεκανοπέδιο

===========================================================

Δεν μπορεί να μην αναφερθεί κάποιος στη τραγωδία της Μάνδρας, εκκινώντας το αφιέρωμα σε αυτή τη κακοκαιρία. Για αυτή τη τραγωδία, θα γίνει αναφορά στο τέλος του παρόντος άρθρου, υπό το πρίσμα μιας πιο μετεωρολογικής σκοπιάς.

Τόσο για τη Μάνδρα, όσο και για αυτό που ακολούθησε και στην υπόλοιπη Αττική τις επόμενες μέρες, δεν μπορεί να πει κάποιος που γνωρίζει στοιχειωδώς τα κλιματικά χαρακτηριστικά της περιοχής αλλά και τα ιδιαίτερα ανησυχητικά προγνωστικά στοιχεία που φαίνονταν στους χάρτες, ότι δεν το περίμενε. Στα μετεωγράμματα παρατηρεί κάποιος ένα καθεστώς μόνιμης υψηλής αστάθειας με διάτμηση στο ανεμολογικό πεδίο, συνδυαζόμενη με τροφοδοσία των χαμηλών τροποσφαιρικών στρωμάτων με θερμές και υγρές αέριες μάζες,


(Πηγή)

ενώ υπάρχουν και συνεχόμενα συνοπτικά αίτια, όπως μπορεί να διαπιστώσει κάποιος στους χάρτες επιφανείας


(Πηγή)

Το τεφίγραμμα, λ.χ. για τη Πέμπτη 16/11, είναι αποκαλυπτικό


(Πηγή)

===========================================================

Ξεκινάμε από τη Πέμπτη 16/11 το πρωί

Ο ουρανός, ήδη από τις 8-9 το πρωί δεν αφήνει πολλά περιθώρια. Στο βάθος στα ΝΔ, Ν και Δ, αστραπές και ένας συνεχής υπόκωφος βόμβος.


Ξεσπά η πρώτη καταιγίδα (υπερκυτταρική - supercell), βροχή, χαλάζι και μόνο αφού τελικά περάσει από πάνω μου, φάνηκε το τερατώδες μέγεθος της


και πανοραμική προς τα ΒΑ


Ξαφνικές βίαιες ριπές ανέμου από τη νηνεμία, με έκαναν να υποψιαστώ και να κοιτάξω ψηλά... ένα funnel κρεμόταν στροβιλιζόμενο από πάνω μου (πάνω δεξιά στην ακόλουθη φωτογραφία). Το τράβηξα μετά φόβου θεού, καθώς κεραυνοί συνέχιζαν να κροταλίζουν


Χωρίς ανάσα, νέα καταιγίδα με πολύ νερό, αρκετούς κεραυνούς και χαλάζι κατά διαστήματα. Το ανεμοβρόχι με περιόρισε στη λήψη βίντεο. Συνελήφθησαν κάποιες εκκενώσεις και από αυτό το πέρασμα πάλι από ΝΝΔ προς ΒΒΑ


Πριν προλάβει να ολοκληρωθεί αυτή η καταιγίδα, νέο σαρωτικό μέτωπο σκοτεινιάζει τα πάντα ξερνώντας χαλαζο-πρασινίλα και έρεβος. Μέσα στο ανεμοβρόχι και τους κεραυνούς, ακόμη δεν θυμάμαι πως κατάφερα να τραβήξω τις ακόλουθες φωτογραφίες από το νέο ανυπόμονο μέτωπο


Μετά το πέρασμα των τριών αυτών καταιγίδων, ακολουθεί ανάπαυλα με λίγα σύννεφα και υγρά αχλύς κατά τόπους στο λεκανοπέδιο.

Προχωράμε στο επόμενο πιάτο το απόγευμα και το βράδυ της 16/11

Ήδη από το ηλιοβασίλεμα και νωρίς το βράδυ, τα καταιγιδοφόρα νέφη υψώνονταν απειλητικά προς τον Δ και ΝΔ ορίζοντα


Μετά από λίγη ώρα, αλλεπάλληλες λάμψεις κυρίως προς τα ΝΔ. Εντυπωσιακοί crawlers σκίζουν τους ουρανούς σε ένα τεράστιο εύρος (υπήρξαν crawlers που διαπερνούσαν ολόκληρο τον δυτικό ορίζοντα από τη Σαλαμίνα ως τη ΒΔ Πάρνηθα!). Ωστόσο δύσκολα μπορούσαν να συλληφθούν λόγω της θολούρας. Ανεμοβρόχι κατά διαστήματα, εντυπωσιακοί κεραυνοί CG σπανιότερα.


Η Ακρόπολη με crawlers και CG στο Σαρωνικό


Στη συνέχεια, υπήρξε άλλη μία υπερκυτταρική καταιγίδα (η 2η της ημέρας, κάτι που είχε ξαναγίνει στις 22/10/15). Το ανεμοβρόχι ήταν απαγορευτικό για φωτογραφίες αν και οι αλλεπάλληλοι κεραυνοί που έπεφταν ήταν εντυπωσιακοί. Επιδόθηκα και πάλι σε λήψη βίντεο. Οριζόντια βροχή, χαλάζι, κεραυνοί, ομίχλη:



Και δυο frames (να σημειώσω ότι είναι νύχτα...)


Πέρασαν αλλεπάλληλα κύματα καταιγίδων στη συνέχεια. Έχασα το μέτρημα να πω την αλήθεια. Στο σύνολο πρέπει να ήταν 6 τουλάχιστον ως τα ξημερώματα.

Και ερχόμαστε στο πρωί της 17/11, στη 3η υπερκυτταρική καταιγίδα. Για αυτήν μόνο δέος. Από το πρωί το μέγεθος της ήταν τερατώδες. Εδώ, όπως φαινόταν στις κάμερες του ΕΑΑ της Πεντέλης καθώς ερχόταν


Τα mammatus που δημιουργήθηκαν πριν την έλευση της (εικόνα από Meteovyronas)


Για τις ακόλουθες φωτογραφίες, πρέπει να ευχαριστήσω τον Δημήτρη Σαγιάκο που με ειδοποίησε εγκαίρως, για να τις τραβήξω!

Τα άκρα του φεύγουν από το κάδρο...


Η έλευση του...


Και διπλό ουράνιο τόξο χαμηλά


Ένας από τους κεραυνούς, στο "υπογάστριο" του τέρατος


Αν και το hook echo με το χαρακτηριστικό V-notch σε εν δυνάμει tornadic supercells όπως αυτό στις 17/11 το πρωί, θα το αναζητήσει κάποιος σε reflectivity radar, σε κάποιες ιδιαίτερες περιπτώσεις, μπορεί να καταγραφεί το περίγραμμα του (μαζί με τις πληροφορίες για τον υετό που φέρει) σε ραντάρ βροχόπτωσης. Αυτό συνέβη (και δεν είναι η 1η φορά) και τώρα και καταγράφηκε από το radar του wetteronline (Πηγές: https://www.wetteronline.de/ και https://www.wetteronline.de/apps)


Μετά από αυτό, ακολούθησε και δεύτερο τέρας, αυτή τη φορά συνοδευόμενο από πάρα πολύ χαλάζι! Χαρακτηριστικές οι ραγδαιότητες, λόγω χαλαζιού, σε διάφορους σταθμούς όπως

Γκάζι (600 + mm/h)


Αμπελόκηποι (~250 mm/h)


Πατήσια (~250 mm/h)


Ακολουθεί ένα βίντεο με κάποιες από τις στιγμές το βράδυ της 16/11 και στο τέλος του, από το πρωί της 17/11. Ακούστε τα βότσαλα χαλαζιού να πέφτουν από το 01:40 ως το 02:37 περίπου.



Το απόγευμα της 17/11, τα πράγματα ήταν πιο ήρεμα. Κοιτώντας προς Υμηττό


Ένα ιδιαίτερα λαμπρό παρήλιο, έκανε την εμφάνιση του λίγο αργότερα


Το ηλιοβασίλεμα με τα Cb προς τον ΝΔ ορίζοντα...


Στα αξιοσημείωτα των επόμενων 2 ημερών (18 & 19/11) όπου συνεχίστηκαν οι βροχές και οι καταιγίδες, είναι ο υδροσίφωνας που εμφανίστηκε στο Σαρωνικό, προς Σαλαμίνα στις 18/11 και συνελήφθη από τον Στέλιο Φουρτουλάκη, ιδρυτή του meteoclub.gr


και τα 2 funnel προς τα νότια του λεκανοπεδίου και τον Σαρωνικό, στις 19/11 τα οποία συνέλαβε ο Γιάννης Μάνεσης


Το ίδιο πρωί (19/11) είχαμε το shelf cloud με το outflow από τον υετό πίσω του. Η φωτογραφία είναι από τη Μαρία Καββαδία!


Επίσης, αντίστοιχες μπούκες είχαμε στις 15/11 με τη πρώτη φωτογραφία να είναι από τον Γιώργο Μητρόπουλο και τη δεύτερη από τον Φίλιππο Κολποδίνο


Σύννεφα Kelvin-Helmholtz λίγο πριν το πέρασμα της καταιγίδας στις 15/11


Zoom in σε αναπτύξεις, με τηλεφακό στις 15/11


Πολλά παιδιά επιχείρησαν αυτές τις μέρες και έχουν συλλάβει όμορφα πράγματα με τις κάμερες τους. Μπορείτε να τα δείτε στο Severe Weather Greece.

Στα ακόλουθα 3 βίντεο (Πηγές: https://www.wetteronline.de/ και https://www.wetteronline.de/apps) έχουν καταγραφεί τα 3 supercell που έπληξαν το λεκανοπέδιο στις 16 και 17/11 (αναγράφονται οι ακριβείς ώρες στα βίντεο). Χαρακτηριστικό τους, το μέγεθος τους, η απόκλιση της τροχιάς τους προς τα δεξιά σε σχέση με τη μέση τροχιά των υπολοίπων απλών καταιγίδων, η διάρκεια και η ένταση τους.







===========================================================

Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΜΑΝΔΡΑΣ

Θα ήθελα σε αυτό το σημείο, όσο μου επιτρέπεται ως ανθρώπου αλλά και ως ερασιτέχνη μετεωρολόγου, να πω δυο λόγια, κυρίως από μετεωρολογική σκοπιά για αυτό που συνέβη στη Μάνδρα στις 15/11 τα ξημερώματα. Καταρχάς, επρόκειτο για ακραίο μετεωρολογικό φαινόμενο στην εξέλιξη του, δίχως άλλη συζήτηση. Μιλάμε για ένα στάσιμο ανατροφοδοτούμενο μέτωπο καταιγίδων με άξονα που πέρναγε πάνω από τις πληγείσες περιοχές, οι συνέπειες του οποίου ενισχύονταν και από την ορογραφία. Το εντυπωσιακά τραγικό από μετεωρολογική σκοπιά, είναι ότι η συγκεκριμένη περιοχή δεν έχει ούτε ένα σταθμό! Οπότε μόνο εκτιμήσεις μπορούν να γίνουν για το ύψος του υετού. Προς τούτο, αρκεί να θυμηθούμε πρόσφατα ότι σε ένα ιδιαίτερα βεβαρημένο αστικό περιβάλλον όπως αυτό της μητροπολιτικής περιοχής των Αθηνών, έπεσαν 140+ mm στις 22/2/13, 140+ mm στις 24/10/14 στα δυτικά προάστια και ως 180 mm στις 22/10/15, όλα αυτά σε λίγες ώρες, χωρίς να υπάρξουν ανάλογες συνέπειες (συγκριτικά με τα συμβάντα σε ένα ημι-αστικό περιβάλλον όπως αυτό της Μάνδρας). Επομένως, μία πρώτη εκτίμηση θα τοποθετούσε τον αριθμό των χιλιοστών στα 150-250 mm. Σε αυτό συνηγορούν και δορυφορικά δεδομένα που παρουσιάζονται στο site της NASA, από όπου και ο ακόλουθος χάρτης.


Σε αυτόν, μία τεράστια έκταση είναι στο τέλος της κλίμακας ( ~150 mm) ενώ και στο άρθρο αναφέρεται πως τα δεδομένα μπορεί να υποεκτιμούν σημαντικά το πραγματικό ποσό υετού. Επομένως, δεν επρόκειτο για μια "απλή βροχούλα" ή μια "μέτρια καταιγιδούλα". Αν ήταν έτσι, τότε οι άνθρωποι θα είχαν πνιγεί πολύ πιο πριν, σε άλλες τόσες "βροχούλες" και "καταιγιδούλες" που έχει δει και η Μάνδρα και η Δ. Αττική γενικότερα.

Κλείνοντας ωστόσο, θα ήθελα να πω πως το γεγονός ότι υπήρξε ένα ακραίο μετεωρολογικό φαινόμενο, ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥΣ για αυτή τη τραγωδία. Το ακραίο γεγονός από μόνο του, χωρίς το μπάζωμα, μπορεί να δημιουργούσε κάποιες ζημιές ίσως και ενδεχομένως ως και κανένα θύμα. Για παράδειγμα, πριν γίνουν τα αντιπλημυρικά έργα στον Κηφισό, σε κάθε ακραία καταιγίδα (π.χ. 1977, 1994) θρηνούσαμε δεκάδες θύματα. Μετά το πέρας των έργων, τα οποία έγιναν, αφού χάθηκαν βεβαίως τόσες ζωές πρώτα, υπήρξαν πολλά ακραία γεγονότα, όμως δε συνεβη το παραμικρό, συγκριτικά με τότε. Άραγε, πόσα θύματα πρέπει να δει η Μάνδρα και η κάθε "Μάνδρα" για να μην μπαίνουν τα λεφτά πάνω από τις ανθρώπινες ζωές;

Η ακόλουθη φωτογραφία είναι Νίκου Διολέτη, από τη Μάνδρα, εκείνο το τραγικό πρωινό. Και ο ίδιος είναι παθών, αλλά ευτυχώς επιζών!