9/6/10

Αρχείο & στατιστική ανάλυση καταιγίδων στο λεκανοπέδιο Αττικής -- Χάρτης χαμηλών

Τελευταία ενημέρωση αρχείου: 31.12.2016

===========================================================
Χρήση (αναδημοσίευση τμήματος ή ολόκληρου, αντιγραφή, κ.λπ.) του αρχείου/άρθρου αυτού, μπορεί να γίνεται με ενεργό link που θα οδηγεί εδώ, ενώ θα πρέπει να αναφέρεται ρητά ο δημιουργός του αρχείου (Χρήστος Ντουντουλάκης).
===========================================================

Τα στοιχεία αυτά συλλέχθηκαν απο τις αναφορές των μελών από το αρχείο της HellasWeather (νέο site) όσο αφορά το διάστημα 2002-2008. Τα στοιχεία αυτά κρίνονται απολύτως αξιόπιστα για δύο πολύ απλούς λόγους:
1) υπήρχε πλήρης περιγραφή των φαινομένων από πολλά άτομα ταυτόχρονα και απο διαφορετικές περιοχές του Λεκανοπεδίου
2) το φαινόμενο της καταιγίδας είναι πολύ συγκεκριμένο, ορισμένο με σαφήνεια και δεν γίνεται να παρερμηνευτεί με κάτι άλλο.

Ως καταιγίδα, καταγράφεται το γεγονός που συνοδεύεται από "ηλεκτρικά φαινόμενα" (αστραπές, βροντές) & υετό (λίγο ή περισσότερο, δεν έχει σημασία).

Ως ημέρα καταιγίδας, καταγράφεται η μέρα κατά την οποία, εκδηλώνεται το φαινόμενο της καταιγίδας τουλάχιστον 1 φορά κατά τη διάρκεια της.

Οι ημέρες καταιγίδας αναφέρονται στο λεκανοπέδιο, δηλαδή λαμβάνονται υπόψη και καταιγίδες των νοτίων ή βορείων πεδινών περιοχών της Αθήνας (π.χ. Πειραιάς, Νίκαια, Ηλιούπολη, Μαρούσι, Κηφισιά, κ.λπ.). Δεν καταγράφονται καταιγίδες ημιορεινών περιοχών ή περιοχών έξω απο το λεκανοπέδιο (π.χ. Σπάτα, Μαρκόπουλο, Κάντζα, κ.λπ.).

Με αυτή την έρευνα, λαμβάνουμε τη πραγματική εικόνα για τον αριθμό ημερών καταιγίδας, όπως αυτή ορίστηκε πριν, εντός του λεκανοπεδίου Αθηνών, καθώς πριν από αυτήν είχαμε αποσπασματικές έρευνες με ελλιπή ή λανθασμένα στοιχεία, ακόμη και από επίσημους σταθμούς.

Η συλλογή των στοιχείων έγινε για τη χρονική περίοδο που ξεκινά απο τον Ιανουάριο του 2002 και φτάνει ως σήμερα.

1) Εδώ έχουμε το διάγραμμα "αριθμός ημερών καταιγίδων-χρόνος" για κάθε μήνα από 01/2002 εως σήμερα. (Για πρακτικούς λόγους, το διάγραμμα είναι σε δύο μέρη: 2002-2009 και 2010-σήμερα, με ίδια κλίμακα και στα δύο για ευκολότερη σύγκριση).


2) Το παρακάτω διάγραμμα δείχνει τον αριθμό ημερών καταιγίδας ανά έτος. Πάλι υπάρχει μια γραμμή τάσης ώστε να φαίνεται καθαρά η περιοδικότητα. Καλύτερα έτη ήταν τα 2014-2002 με 42-37 ημέρες καταιγίδας αντίστοιχα μέσα στο έτος. Υπάρχει μία τάση αύξησης τα τελευταία έτη.


3) Εδώ έχουμε ένα διαγραμμα για το πως κατανέμονται οι ημέρες καταιγίδας ανα εποχή. Κυρίαρχος είναι το φθινόπωρο μέσα στο διάστημα 2002-2016. Σε αυτό το 15-ετές διάστημα συνολικά καταγράφηκαν 403 ημέρες καταιγίδας.


4) Διάγραμμα ημερών καταιγίδας ανά μήνα. Καλύτερος μήνας για καταιγίδες, ο Σεπτέμβρης σύμφωνα με αυτό το 15-ετές δείγμα.


5) Υπάρχουν "μαγικοί αριθμοί"; Υπάρχουν δηλαδή μέρες μέσα στο μήνα που η καταιγίδα προτιμά να εκδηλώνεται; Αν κάνουμε το διάγραμμα "αριθμός καταιγίδας-ημέρες", τότε τα δεδομένα 2002-2016 μας υποδεικνύουν την όπως και την 26η κάθε μήνα. Να ληφθεί υπόψη ότι η 31η έχει ούτως η άλλως λιγότερες πιθανότητες και λόγω του ότι εμφανίζεται 7 φορες το χρόνο (7 μήνες έχουν 31 μέρες), αλλα και η 30ή εμφανίζεται 11 (λείπει ο Φλεβάρης), όπως και η 29η. Ο "νόμος των μεγάλων αριθμών" της στατιστικής πάντως, υπαγορεύει πως οι μέρες από τη 1η ως και την 28η που έχουν ίσες πιθανότητες να καταγραφούν ως ημέρες καταιγίδας, θα πρέπει (μετά από, θεωρητικά άπειρο χρόνο) να είναι "ισόπαλες", οπότε, στη πραγματικότητα, με αυτή τη λογική, οι μέρες που είναι πιο πιθανές για τις επόμενες καταιγίδες, είναι αυτές που έχουν και τη μικρότερη συχνότητα εμφάνισης (από 1η ως 28η πάντα). Αυτό, υπό κάποιες συνθήκες, έχει παρατηρηθεί ότι συμβαίνει.


Συνολικός μέσος όρος για αυτό το διάστημα καταγραφών δείχνει ότι έχουμε 26.9 ημέρες καταιγίδας/έτος και περίπου 2.2 ημέρες καταιγίδας/μήνα στο Λεκανοπέδιο.

6) Tέλος, ένα γράφημα που δείχνει τι συμβαίνει τη "θερμή" ή "καλοκαιρινή" περιόδο, σχετικά με τον αριθμό ημερών καταιγίδας, με βάση το 15-ετές αναλυτικό δείγμα, στο λεκανοπέδιο.


==========================================================

Στο ακόλουθο γράφημα, έχουν σχεδιαστεί οι πορείες φθινοπωρινών & χειμερινών χαμηλών που έχουν δώσει ισχυρές/ιστορικές καταιγίδες στην Αττική (για σύγκριση & μελλοντική ανάλυση). Ο αριθμός κάθε πορείας αναλύεται στον πίνακα παρακάτω, ενώ ο χάρτης θα εμπλουτιστεί στο μέλλον με περισσότερα στοιχεία. Μία πρώτη ανάγνωση δείχνει πως ένα χαμηλό σε θέση νότια ή νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου ή με διέλευση ανάμεσα από Πελοπόννησο και Κρήτη, είναι πολλά υποσχόμενο για Αττική (εκτός των άλλων δίνει και υετοφόρο νοτιοανατολικό άνεμο). Επίσης, ένα χαμηλό που περνάει έχοντας την Αττική στα νότια, δύσκολα θα δώσει κάτι καλό (π.χ. 18). Τέλος, πολλές ιστορικές καταιγίδες έχουν προκύψει από χαμηλό στη κεντροβόρεια Ιταλία από αυλώνα που εισέρχεται στη κεντρική μεσόγειο και κινούμενα πολύ αργά ανατολικά-νότιοανατολικά, συνδυάζονται με υψηλές πιέσεις δίνοντας ΝΝΔ, Ν, ΝΝΑ ρεύμα στην Αττική.


Πηγή των καταιγίδων 1896-1938: Διπλωματική εργασία Μ.Νικολαίδου & Ε.Χατζηχρήστου, "Καταγραφή & αποτίμηση ζημιών από πλημμύρες στην Ελλάδα & τη Κύπρο", ΕΜΠ, 1995.


2 σχόλια:

thanos P είπε...

Πολύ χρήσιμο το αρθρο σου Χρήστο και σωστά στημένο.
Ενδιαφέρον θα είχε και η ποσότητα υετού πχ ένας γενικός μέσος όρος δείγμα για το μέχρι που μπορεί να φτάσουν οι καταιγίδες υετικά στο λεκανοπέδιο.
Βέβαια οι καταιγίδες είναι πολύ τοπικές και ένα μοναδικό δείγμα δεν θα έβγαζε συμπέρασμα.
Ένα άλλο θέμα είναι η περιοδικότητα των βίαιων γεγονότων αν αυτά αυξάνονται ή υπάρχει και εκεί ένας "μπούσουλας".
Όπως και να χει συνέχισε τις καταγραφές είναι ΠΑΡΑ πολύ χρήσιμες.

Αντί-Συμβατικ0ς είπε...

Να'σαι καλά Θάνο, σε ευχαριστώ! :) Μακάρι να'χα χρόνο και δεδομένα για να κάνω αυτό που λες. Ετοιμάζω κάτι άλλο τώρα πάντως και θα χρησιμοποιήσω ετήσια υετικά δεδομένα και από το σταθμό σου (έναν από τους ελάχιστους σταθμούς - υπόδειγμα στο διαδίκτυο και τα συγχαρητήρια μου για αυτό) τα οποία με βοήθησαν για αυτό που θα δείτε αρχές του νέου έτους ;) Πάντως, από τις πιο πρόσφατες καταιγίδες, ένα άνω όριο είναι γύρω στα 180-200 mm (βλέπε 1977 με 180 mm στο κέντρο). Από την άλλη βέβαια, ρόλο παίζει και η ραγδαιότητα και η Αττική είχε ανέκαθεν πολύ μεγάλες ραγδαιότητες σε τέτοια περιστατικά (αποδεικνύεται και τώρα με τους σταθμούς), οπότε π.χ. μπορεί να έχεις 180 mm σε 6 ώρες αλλά μπορεί να έχεις και 100 mm σε 1,5 ώρα...