31/12/16

Ήταν μεγάλος, αλλά μόνο για 4 ώρες...

Τελευταία ανανέωση άρθρου: 06.11.2024

Άνω Κυψέλη - Τουρκοβούνια, Πέμπτη ξημερώματα
 
===============================================

Είναι από εκείνους τους χιονιάδες που δυσκολεύεσαι να εξηγήσεις σε κάποιον που κοιμήθηκε πριν τις 2 και ξύπνησε μετά τις 8, ενώ το σπίτι του είναι σε υψόμετρο κάτω των 250 m. Όσοι όμως έζησαν αυτόν τον 4-ωρο, επί της ουσίας, χιονιά, τα ξημερώματα Πέμπτης 29/12, από τις 3 ως τις 7 χοντρικά, θα έχουν να θυμούνται εντυπωσιακά πράγματα. Αυτός ο χιονιάς είχε τη στόφα του «μεγάλου», αν σκεφτεί κάποιος ότι η ένταση της χιονόπτωσης ήταν τέτοια που έστρωσε ως και 10 πόντους σε κεντρικές συνοικίες της Αθήνας με θετικές θερμοκρασίες! Θα δείτε και στις φωτογραφίες παρακάτω, πως αυτή η ένταση με αρνητικές θερμοκρασίες, θα έβαζε άνετα ως και μισό μέτρο.

Πως συμβαίνει όμως να χιονίζει με θετικές θερμοκρασίες και με τόσο υψηλές θερμοκρασίες στη στάθμη των 850 hPa; Για την ιστορία, η θερμοκρασία στα 850 hPa, σύμφωνα με τη ραδιοβόληση στο Ελληνικό στις 2 τα ξημερώματα της 29/12, λίγο πριν αρχίσει ο χιονιάς δηλαδή, ήταν μόλις -5.7!


Ωστόσο, ο βορειοδυτικός άνεμος στα χαμηλότερα τροποσφαιρικά στρώματα και μέχρι την επιφάνεια, όντας ξηρός, μείωσε ικανοποιητικά την υγρασία. Είναι χαρακτηριστικό ότι, το σημείο δρόσου στη παραπάνω ραδιοβόληση είναι -4. Αυτό φαίνεται και στο μετεώγραμμα.


Πηγή: Wetterzentrale

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η νιφάδα επιβιώνει μέχρι το έδαφος χάρη σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται evaporative cooling (ψύξη εξάτμισης). Εν ολίγοις οι νιφάδες που πέφτουν σε θερμότερο περιβάλλον, λαμβάνουν θερμότητα από αυτό και λιώνουν. Έτσι το περιβάλλον σταδιακά ψύχεται. Αν ένα περιβάλλον με θετική θερμοκρασία, έχει μεγάλη ποσότητα υδρατμών (υψηλές τιμές υγρασίας), τότε η νιφάδα δεν αντέχει να φτάσει στο έδαφος, καθώς ναι μεν λαμβάνει θερμότητα από το περιβάλλον (και λιώνει), αλλά το περιβάλλον ψύχεται ελάχιστα επειδή οι υδρατμοί (το νερό πρακτικά) έχουν μεγάλη θερμοχωρητικότητα, ήτοι χρειάζεται ανταλλαγή μεγάλων ποσοτήτων θερμότητας για να πέσει (ή να ανέβει) η θερμοκρασία τους. Αυτό το πρόβλημα «λύνεται» όταν υπάρχουν ελάχιστοι υδρατμοί (χαμηλή υγρασία), οπότε και οι πρώτες νιφάδες «θυσιάζονται» (λιώνουν), για να ψύξουν το περιβάλλον, αλλά το κάνουν πολύ ευκολότερα σε αυτή τη ξηρή περίπτωση. Με αυτό το τρόπο, είναι εφικτό να χιονίσει με θετικές θερμοκρασίες. Επίσης, η μεγάλη ένταση των φαινομένων βοηθά μαζί με το παραπάνω φαινόμενο, στη ταπείνωση του επιπέδου παγοποίησης στην επιφάνεια, από τα ~500 m στα οποία προβλεπόταν για εκείνο το βράδυ!


Πηγή: weatheronline

Για αυτό το λόγο υπάρχει ο χάρτης wet bulb zero level που, ουσιαστικά, λαμβανει υπόψη το φαινόμενο του evaporative cooling, και υποδεικνύει σε πoιο ύψος ταπεινώνεται το επίπεδο παγοποίησης, αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία ψύξης του περιβάλλοντος από τη τήξη των «πρώτων» νιφάδων. Εδώ βλέπουμε ότι πλέον το επίπεδο παγοποίησης για το ξημέρωμα της Πέμπτης, είναι 300 m χαμηλότερα, μόλις στα 200 m.


Πηγή: weatheronline

Αν σε αυτά προσθέσετε και την ένταση των φαινομένων, έχετε μια ιδέα για το τι να περιμένετε ένα βράδυ σαν και εκείνο. Οπότε δεν είναι καθόλου τυχαίο που το GFS προέβλεπε χιονόστρωση, έστω και πρόσκαιρη, σε όλο το λεκανοπέδιο:


Πηγή: Meteociel

Αρκετά, σας κούρασα με τα τεχνικά. Πάμε στο οδοιπορικό του 4-ωρου ονείρου και στις φωτογραφίες! Υπάρχει ένα πράγμα που σίγουρα θα μείνει στο μυαλό όλων των καιρόφιλων που το έζησαν αυτό. Οι χιονοκαταιγίδες και οι χιονοποντές (κατά το «νεροποντές») που τις συνόδευαν! Υπήρξαν στιγμές όπου μέτρησα ακόμη και ομοβροντία από 5 συνεχόμενα μπουμπουνητά εντός 1'. Και όπως σε μια κανονική καταιγίδα, μετά τις βροντές εκκινεί νεροποντή... το ίδιο γινόταν και εδώ, μόνο που αντί για σταγόνες έπεφταν νιφάδες τεραστίου μεγέθους και η χιονόπτωση ήταν πυκνότατη! Οι φωτογραφίες από τα Δικαστήρια της Κυψέλης, χαρακτηριστικές!


Κάποιες από τις εκκενώσεις όπως καταγράφηκαν από την ΕΜΥ και το blitzortung


Κάποιες από τις εκκενώσεις όπως τις κατέγραψε ο Agis Poulkou (στιγμιότυπα από το βίντεο που τράβηξε, κινούμενος με το αμάξι του στον Αγ. Στέφανο). Οι εκκενώσεις ήταν ορατές από όλο το λεκανοπέδιο και τα μπουμπουνητά ακούγονταν σχεδόν παντού!


Λάμπινγκ στα Δικαστήρια...


Τα πρώτα χιονοκύματα φτάνουν στο τέλος τους και έχουν αφήσει ένα λεπτό στρώμα της τάξης 1-2 εκ. χιονιού. Τεράστιο κατόρθωμα αν αναλογιστεί κάποιος ότι τμήμα του χιονιού που έπεσε, αναλώθηκε στη ταπείνωση της θερμοκρασίας από τους +3.5 στους +1.5 και αυτό το στρώμα επιβιώνει σε θετικές θερμοκρασίες.


Όμως δεν τελειώσαμε ακομη. Έρχονται και άλλα χιονοκύματα. Ωστόσο, αποφασίζω να κάνω μια βόλτα στη γειτονιά. Υπόψην ότι όλες οι φωτογραφίες είναι από το κέντρο της Αθήνας, στη Κυψέλη και σε μια περιοχή από τα Δικαστήρια (υψ. ~120 m) ως τον περιφερειακό των Τουρκοβουνίων (~200-250 m) όπου συνάντησα, όπως θα δείτε, πανέμορφες εικόνες. Οι δρόμοι έχουν πιάσει ένα λεπτό χιονοστρώμα που πιο πάνω ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνο λόγω της κλισης του δρόμου.


Στην Άνω Κυψέλη, το πάχος του στρωμένου χιονιού είναι 3-5 εκ. τοπικά


Από εδώ και πάνω, ανεβαίνοντας στον περιφερειακό, το οδόστρωμα ήταν πολύ ολισθηρό. Ορισμένα αυτοκίνητα είχαν αλυσίδες, ενώ άλλα δοκίμαζαν τη «τύχη» τους χωρίς αυτές. Το στρωμένο χιόνι, μετά και το δεύτερο γύρο χιονοπτώσεων αργότερα, έφτασε κατά τόπους τα 8-10 εκ. εδώ. Σε κάποια πλάνα διακρίνεται και η Ακρόπολη στο βάθος.


Το 2ο χιονοκύμα έρχεται και τα φώτα του λεκανοπεδίου εξαφανίζονται στο βάθος. Το χιόνι δημιουργεί όμορφες εικόνες...


Επιστροφή προς τα Δικαστήρια, ενώ ο άνεμος εχει αποκτήσει βορειοανατολική συνιστώσα, φέρνοντας αρκετή υγρασία, με αποτέλεσμα να υπάρχουν εναλλαγές με χιονόνερο πλέον και να κακοποιείται το στρωμένο χιόνι τάχιστα κάτω από τα 200 m.


Tα Τουρκοβούνια χιονισμένα


Το δασάκι πάνω από τα Δικαστήρια


Ο Λυκαβηττός λευκός...


Παρόλο που το χιόνι κακοποιείται από την υγρασία με τάχιστο ρυθμό, ακόμη διατηρείται στα Δικαστήρια. Τα τρόλλεϋ κάνουν προσωρινό τέρμα εκεί, λόγω της κλίσης και της ολισθηρότητας του οδοστρώματος πιο πάνω.


Σε άλλες περιοχές του λεκανοπεδίου, η Maria Di από την Αργυρούπολη, κατέγραψε βίντεο (στιγμιότυπο του οποίου βλέπουμε εδώ), με τη χιονόστρωση να έχει φτάσει σε περιοχές κοντά στη θάλασσα!


Το κέντρο της Αθήνας πρόσκαιρα λευκό τα ξημερώματα. Ναός του Ολυμπίου Διός, από τον χρήστη SOOC (μέσω Instagram)


Ζάππειο επίσης λευκό. Πηγή: Greece Meteogroup (όποιος γνωρίζει τον φωτογράφο, ας μου στείλει μήνυμα ώστε να δοθούν τα κατάλληλα credits)


===============================================

Ο Χρήστος Παπασούλης από το Χαϊδάρι, τράβηξε τις ακόλουθες εικόνες! Χιονόστρωση ως 13 εκ. εκεί. Περισσότερα καιρικά βίντεο θα βρείτε στο κανάλι του στο youtube

 
===============================================
===============================================

Την επόμενη μέρα, Παρασκευή 30/12, πάλι είχαμε χιονοπτώσεις σε μεγάλο μέρος του λεκανοπεδίου στην αρχή της ημέρας και πρόσκαιρο πασπάλισμα τοπικά (και στη Κυψέλη). Αργότερα, μετά τις 11-1130 περίπου, υπήρξαν και διαστήματα χιονόνερου/χιονόλυτου που γίνονταν στούπα σε εξάρσεις.


Ένα από τα χιονοκύματα του πρωινού, εισβάλουν στο λεκανοπέδιο...


Όμορφο κλείσιμο της μέρας από τη χιονισμένη Πεντέλη μέσω της κάμερας αυτής


Το κυρίως πιάτο ήταν για την βόρεια και ανατολική Αττική τη Παρασκευή. Εντυπωσιακές εικόνες πυκνής στούπας και χιονόστρωσης από το Πικέρμι το απόγευμα από τον Γιώργο Τζεβελέκο!




26/12/16

Χριστουγεννιάτικη φωτογραφική εξόρμηση στο Χελμό!


Ηλιοβασίλεμα παραμονής Χριστουγέννων στον Χελμό

===========================================================

Ο Χελμός αποτελεί αγαπημένο προορισμό για αστροφωτογραφία, τουλάχιστον, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο ιδανικά (κατά τη γνώμη του γραφόντος, ενδεχομένως και το ιδανικότερο, κρίνοντας από αστροφωτογραφίες άλλων εξαίρετων αστροφωτογράφων στην Ευρώπη) σημεία της Ευρώπης, από πολλές απόψεις! Ήδη τον έχουμε τιμήσει αρκετές φορές (βλέπε φωτογραφίες από το φετινό καλοκαίρι εδώ, εδώ και εδώ), και ήταν εύλογο να θελήσουμε να δούμε τη μαγεία που προσφέρει ο νυχτερινός ουρανός εκεί και τον Χειμώνα.

Βεβαίως, για να ανέβει κάποιος πάνω από τα 2 km τον χειμώνα, και να θέλει να κάνει και μια ιδιαίτερα απαιτητική εργασία, όπως η αστροφωτογραφία, θα πρέπει οι συνθήκες να είναι ιδανικές (και φυσικά οι ενδιαφερόμενοι να έχουν και χρόνο). Αυτό συνέβη τη παραμονή των Χριστουγέννων, οπότε και ο καιρός προβλεπόταν ανέφελος, η υγρασία θα ήταν χαμηλή και ο άνεμος θα ήταν οριακά δυνατός αλλά με τάση εξασθένισης. Επίσης, το στρωμένο χιόνι δεν ήταν αρκετό, ώστε να μας εμποδίσει να ανέβουμε ως το καταφύγιο (γύρω στα 2150 m). Ωστόσο χρειάστηκαν αλυσίδες, μεγάλη προσοχή και σεβασμός κατά την ανάβαση, ενώ επιχειρήσαμε να φτυαρίσουμε φρέσκους όγκους χιονιού που βρίσκονταν παραπάνω, αλλά καταλήξαμε πως θα ήταν σοφότερο να παραμείνουμε στο καταφύγιο. Όσο αφορά τη καιρική πρόβλεψη, όλα συνέβησαν όπως προβλέπονταν αν και ο άνεμος άργησε να εξασθενίσει, οπότε δεν μας επέτρεψε να κάνουμε όλα όσα θα θέλαμε. Η θερμοκρασία ήταν αρνητική μέρα-νύχτα, οπότε είχαμε ολικό παγετό. Τη νύχτα, η θερμοκρασία ήταν σταθερά στους -6 και με ριπές της τάξης των 50-60 km/h φτάνουμε σε ένα wind chill της τάξης του -18 με -20, το οποίο δεν αστειεύεται. Το βουνό, τον χειμώνα, ακόμη και σε ηλιόλουστες μέρες, δεν είναι εκδρομή ρουτίνας και εννοείται πως θέλει τον απαραίτητο εξοπλισμό και τη κατάλληλη προετοιμασία.


Προχωράμε στις φωτογραφίες. Αυτή την εικόνα αντικρύσαμε το πρωί στο καταφύγιο. Το χιόνι ήταν τραγικά λίγο για τέτοια εποχή, παρόλο που ο Δεκέμβρης θερμοκρασιακά κυλά ομαλά μετά από πολλά χρόνια.


Εδώ ο έταιρος (αστρο)φωτογράφος και πολύ καλός φίλος Γιώργος Τζεβελέκος! Φωτογραφίες από την εξαιρετική δουλειά του, μπορείτε να βρείτε στη σελίδα του στο facebook αλλά και στο 500px!


Περισσότερες εικόνες από τη περιοχή τριγύρω...


H βάση του χιονοδρομικού κέντρου Καλαβρύτων, από ψηλά...


Κοιτώντας βόρεια...


Πανοραμική προς τα βόρεια...


Απογευματινές φωτογραφίες, λίγο πριν το ηλιοβασίλεμα. Η παλέτα της Φύσης ανεξάντλητη με αναρίθμητες αποχρώσεις του μπλε...


Ηλιοβασίλεμα με ένα ευδιάκριτο και όμορφο Green Flash στη κορυφή του ηλιακού δίσκου!


Τα απίστευτα χρώματα του ηλιοβασιλέματος στον, μερικώς χιονισμένο, χριστουγεννιάτικο Χελμό. Από τις φορές που οι φωτογραφίες δεν μπορούν να μεταφέρουν όλη τη μαγεία...


Ο Ωρίωνας όπως φαίνεται από τον Χελμό. Το ουράνιο σκηνικό κόβει την ανάσα. Και πάλι η φωτογραφία δεν μεταφέρει όλη τη μαγεία. Σπάνια θα έχει κάποιος την ευκαιρία στη ζωή του να δει αυτό το θέαμα. Το διαπεραστικό κρύο άξιζε το κόπο και ήταν κρίμα που ο αέρας δεν μας άφησε να κάνουμε περισσότερα.


Και εδώ σε έκδοση χάρτη με τα ονόματα των κυριοτέρων άστρων και νεφελωμάτων...


Το ξημέρωμα των Χριστουγέννων, καθώς επιστρέφαμε, βρήκαμε τα Καλάβρυτα παγωμένα με -7 βαθμούς.

20/12/16

Πανδαισία οπτικών ατμοσφαιρικών φαινομένων...

Τουλάχιστον 5 οπτικά ατμοσφαιρικά φαινόμενα εμφανίστηκαν στον Αττικό ουρανό σήμερα από νωρίς το μεσημέρι! Σε αυτό συνεισέφερε το στρώμα των παγοκρυστάλλων εντός των αραιών νεφών που κάλυπταν τον ουράνιο θόλο σήμερα. Κάποια από αυτά τα φαινόμενα είναι σχετικά σπάνια με συχνότητα εμφάνισης περίπου 1 φορά το χρόνο.

Συγκεκριμένα στις παρακάτω εικόνες, εκτός από τη κλασική ηλιακή άλω των 22 μοιρών, βλέπουμε στη κορυφή και ένα ανώτερο περιφερειακό τόξο (supralateral arc) το οποίο τείνει να κυκλώσει την άλω, ενώ στην άλω στο άνω μέρος εφάπτεται ένα ανώτερο εφαπτομενικό τόξο (upper tangent arc). Επίσης, πάνω από το τελευταίο τόξο, υπάρχει και ένα πολύ αμυδρό τόξο Parry.


Πηγή: https://doudoulakis.blogspot.gr/


Λίγο πριν από τα παραπάνω, όσο και το απόγευμα, είχαμε και παρήλια


Τα απογευματινά παρήλια συνέλαβε και η κάμερα της Πεντέλης