Έξαρση α-μονοκερωτιδών

Τι θα λέγατε για μια έκτακτη φθινοπωρινή έξαρση μετεώρων στον νυχτερινό ουρανό; Αυτό μπορεί να συμβεί τα ξημερώματα της Παρασκευής 22/11!

Πιο συγκεκριμένα η βροχή μετεώρων των α-Μονοκερωτιδών, έχει παρουσιάσει μελετημένες εξάρσεις το 1925, το 1935 (με πάνω από 1000 μετέωρα την ώρα σε αυτές τις δυο), το 1985, το 1995 (με 700 και 400 μετέωρα/ώρα αντίστοιχα) και σύμφωνα με τους ερευνητές Esko Lyytinen και Peter Jenniskens αναμένεται να υπάρξει έξαρση ξανά (από 100 ως 400 μετέωρα/ώρα), τα ξημερώματα της Παρασκευής 22/11, γύρω στις 6 το πρωί ώρα Ελλάδος και μέχρι την ανατολή του Ηλίου (0712 για τις 22/11). Για σύγκριση, η γνωστή βροχή μετεώρων του Αυγούστου, εκείνη των Περσειδών, δίνει έως 100 μετέωρα/ώρα, σε μια χρονιά με κανονική δραστηριότητα.

Πως θα την δω; Η έξαρση αυτής της βροχής έχει μικρό χρονικό παράθυρο. Αναμένεται να συμβεί από τις 6 το ξημέρωμα ώρα Ελλάδος ως την ανατολή του Ηλίου, στις 22/11 και το πόσα μετέωρα τελικά θα δούμε, εξαρτάται από το πώς θα διέλθει η Γη μέσα από το νέφος των υπολειμμάτων σκόνης που θα δώσουν την βροχή (προφανώς τα έτη 1925 και 1935, διήλθε από την κεντρική περιοχή του νέφους αυτού). Πολύ πρωινό και έγκαιρο ξύπνημα λοιπόν, με το λυκόφως να αφήνει κάποιο χρονικό περιθώριο για καλή παρατήρηση, εφόσον συμβεί η έξαρση.

Το ακτινοβόλο σημείο είναι στον αστερισμό του Μονόκερου (κοντά στον Ωρίωνα) και εκείνη την ώρα θα βρίσκεται Δ-ΝΔ στον ουρανό μαζί με τον Ωρίωνα που θα οδεύει προς την δύση του. Μια ιδέα για να γλιτώσετε και το λυκόφως, είναι να έχετε πλάτη την ανατολή και να εστιάσετε κυρίως προς τον νότιο και δυτικό ουρανό αλλά και προς το ζενίθ σας. Εννοείται πως θα πρέπει να βρίσκεστε σε περιοχή σκοτεινή, μακριά από πόλεις, χωριά και τεχνητό φωτισμό κάθε είδους ώστε να συνηθίσουν τα μάτια σας στο σκοτάδι και να μπορείτε να διακρίνετε την μαγεία του νυχτερινού ουρανού.

Προσομοίωση της περιοχής του ακτινοβόλου σημείου προς τον νοτιοδυτικό ορίζοντα τα ξημερώματα της 22/11 στις 0630. Πηγή χάρτη.

Θα έχει φεγγάρι εκείνο το βράδυ; Θα έχει, αλλά δεν θα αποτελέσει ιδιαίτερο πρόβλημα, καθώς θα οδεύουμε προς την νέα σελήνη και η λαμπρότητά του θα είναι γύρω στο ~23%. Το φεγγάρι θα ανατείλει λίγο μετά τις 2 τη νύχτα.

Και ο καιρός; Μπορείτε να τον παρακολουθείτε για όποιο σημείο θέλετε από εδώ https://freemeteo.gr/kairos/athina/7-imeres/meteogramma/?gid=264371&language=greek&country=greece ελπίζοντας να έχει ελάχιστα ή καθόλου νέφη.

Περί της έξαρσης: https://www.meteornews.net/2019/11/06/likely-alpha-monocerotids-amo246-outburst-on-the-morning-of-november-22-2019/

Δημοσίευση για τις αναμενόμενες μελλοντικές εξάρσεις: http://aurigid.seti.org/AA1997.pdf

Άρθρο για όλες τις αναμενόμενες μελλοντικές εξάρσεις ως το 2100: https://antisimvatikos.blogspot.com/2018/04/6-2100.html

Άρθρο του Sky & Telescope για την συγκεκριμένη έξαρση: https://www.skyandtelescope.com/astronomy-news/observing-news/intense-meteor-outburst-expected-alpha-monocerotids/

Φωτογραφία: https://doudoulakis.blogspot.com/

-------------------------------------------------------

Τελικώς, δεν υπήρξε η αναμενόμενη συχνότητα μετεώρων στην έξαρση αυτής της βροχής, αν και τα μετέωρα που παρατηρήθηκαν (κυρίως στις ΗΠΑ όπου ήταν και ευκολότερη η παρατήρηση, καθώς εκεί το φαινόμενο συνέβαινε μετά την δύση του ηλίου) ήταν περισσότερα από το σύνηθες. Μια χαρακτηριστική εικόνα από ένα πολύ λαμπρό μετέωρο της «βροχής» αυτής, από το Cape Fear στις ανατολικές ΗΠΑ.

Φωτογραφία: Sam Blount / Πηγή: Τα φυσικά φαινόμενα

Άστρο-εξόρμηση Ιουνίου

Το σύμπλεγμα νεφελωμάτων Ρο Οφιούχου (Rho Ophiuchi cloud complex)

==========================================================

Μια ανάσα μόνο απέχει από τον «παράδεισο», το γνωστό και αγαπημένο μέρος για αστροφωτογραφία και όχι μόνο! Το μέρος όπου πας για να φωτογραφίσεις ένα θέμα και πάντα προκύπτουν πολλά περισσότερα. Φυσικά αναφέρομαι στον Χελμό. Διαθέτει φυσική υπεροχή για πολλούς και διαφόρους λόγους που έχουν αναλυθεί και παλαιότερα. Περνώντας στο δια ταύτα, η γνωστή «αστροφωτογραφική ομάδα» (Χρήστος Ντουντουλάκης, Θανάσης Παπαθανασίου, Γιώργος Τζεβελέκος, Δημήτρης Σαγιάκος), εκμεταλλευόμενη τον άριστο καιρό (τις νύχτες τουλάχιστον, διότι τις μέρες επεκράτησε η τυπική καλοκαιρινή ηπειρωτική αστάθεια) με χαμηλή υγρασία, ασθενή άνεμο και καλές θερμοκρασίες, επιδόθηκε σε δυο αστροφωτογραφικές βραδιές στις 24 και 25/6.

Ήδη βρισκόμασταν εκεί από το απόγευμα, οπότε και θαυμάσαμε το, απίστευτης ομορφιάς, ηλιοβασίλεμα με τον κατακόκκινο κατοπτρισμό του στον Πατραϊκό κόλπο!

Η νύχτα απολαυστική. Μία από τις ατραξιόν της βραδιάς, ένα εντυπωσιακό μετέωρο δεξιά από τον Γαλαξία που κυριαρχεί στον θερινό νυχτερινό ουρανό...

Στη πρώτη νύχτα, πρόλαβα να ολοκληρώσω τη φωτογράφιση του συμπλέγματος νεφελωμάτων Rho Ophiuchi

και των νεφελωμάτων Trifid (άνω) και Lagoon (κάτω)

Όλα αυτά μαζί με την Omega nebula (άνω μέρος της ακόλουθης φωτογραφίας), βρίσκονται, οπτικά, κοντά στο Γαλαξιακό κέντρο

Πριν τη 2η βραδιά, και αφού σημειώθηκε ισχυρή καταιγίδα το μεσημέρι της ίδιας μέρας, πρώτα είχαμε αυτή τη θεά δυτικά μας, με δυο ασθενή παρήλια

Λεπτομέρεια από το αριστερό παρήλιο

Η καταχνιά μετά τη καταιγίδα, στις πλαγιές του βουνού

Στο μεταξύ, στο βουνό έχουν απομείνει κάποιες χιονούρες

Ένα ακόμη απίστευτο ηλιοβασίλεμα με χρώματα βγαλμένα από τη φαντασία

Στιγμές μετά το ηλιοβασίλεμα, με το φεγγάρι μιας μόλις ημέρας...

Η θέα στο λυκόφως...

Ένα έντονο iridium flare το βράδυ πάνω από το τηλεσκόπιο "Αρίσταρχος" (2 φωτογραφίες)

Σε αυτή τη δεύτερη βραδιά, φωτογραφήθηκαν δυο πολύ όμορφα νεφελώματα χαμηλά στο νότιο ορίζοντα και κοντά στο κέντρο του Γαλαξία, το Cat's paw nebula (δεξιά) και το war & peace nebula (αριστερά)

Επίσης, δοκιμάζοντας τα όρια του iOptron, στόχευσα και προς το νεφέλωμα του Αετού (Eagle nebula) και τους "πυλώνες της δημιουργίας"

Τα ξημερώματα, οι ισχυρές καταιγίδες βορειοδυτικά μας προς Ιταλία, προκάλεσαν μία εισβολή από gravity waves τα οποία ρυτίδωναν το πράσινο airglow (αριστερή μεριά της ακόλουθης φωτογραφίας), ενώ κάποια νέφη έκαναν την εμφάνιση τους

Χριστουγεννιάτικη φωτογραφική εξόρμηση στο Χελμό!

Ηλιοβασίλεμα παραμονής Χριστουγέννων στον Χελμό

===========================================================

Ο Χελμός αποτελεί αγαπημένο προορισμό για αστροφωτογραφία, τουλάχιστον, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο ιδανικά (κατά τη γνώμη του γραφόντος, ενδεχομένως και το ιδανικότερο, κρίνοντας από αστροφωτογραφίες άλλων εξαίρετων αστροφωτογράφων στην Ευρώπη) σημεία της Ευρώπης, από πολλές απόψεις! Ήδη τον έχουμε τιμήσει αρκετές φορές (βλέπε φωτογραφίες από το φετινό καλοκαίρι εδώ, εδώ και εδώ), και ήταν εύλογο να θελήσουμε να δούμε τη μαγεία που προσφέρει ο νυχτερινός ουρανός εκεί και τον Χειμώνα.

Βεβαίως, για να ανέβει κάποιος πάνω από τα 2 km τον χειμώνα, και να θέλει να κάνει και μια ιδιαίτερα απαιτητική εργασία, όπως η αστροφωτογραφία, θα πρέπει οι συνθήκες να είναι ιδανικές (και φυσικά οι ενδιαφερόμενοι να έχουν και χρόνο). Αυτό συνέβη τη παραμονή των Χριστουγέννων, οπότε και ο καιρός προβλεπόταν ανέφελος, η υγρασία θα ήταν χαμηλή και ο άνεμος θα ήταν οριακά δυνατός αλλά με τάση εξασθένισης. Επίσης, το στρωμένο χιόνι δεν ήταν αρκετό, ώστε να μας εμποδίσει να ανέβουμε ως το καταφύγιο (γύρω στα 2150 m). Ωστόσο χρειάστηκαν αλυσίδες, μεγάλη προσοχή και σεβασμός κατά την ανάβαση, ενώ επιχειρήσαμε να φτυαρίσουμε φρέσκους όγκους χιονιού που βρίσκονταν παραπάνω, αλλά καταλήξαμε πως θα ήταν σοφότερο να παραμείνουμε στο καταφύγιο. Όσο αφορά τη καιρική πρόβλεψη, όλα συνέβησαν όπως προβλέπονταν αν και ο άνεμος άργησε να εξασθενίσει, οπότε δεν μας επέτρεψε να κάνουμε όλα όσα θα θέλαμε. Η θερμοκρασία ήταν αρνητική μέρα-νύχτα, οπότε είχαμε ολικό παγετό. Τη νύχτα, η θερμοκρασία ήταν σταθερά στους -6 και με ριπές της τάξης των 50-60 km/h φτάνουμε σε ένα wind chill της τάξης του -18 με -20, το οποίο δεν αστειεύεται. Το βουνό, τον χειμώνα, ακόμη και σε ηλιόλουστες μέρες, δεν είναι εκδρομή ρουτίνας και εννοείται πως θέλει τον απαραίτητο εξοπλισμό και τη κατάλληλη προετοιμασία.

Προχωράμε στις φωτογραφίες. Αυτή την εικόνα αντικρύσαμε το πρωί στο καταφύγιο. Το χιόνι ήταν τραγικά λίγο για τέτοια εποχή, παρόλο που ο Δεκέμβρης θερμοκρασιακά κυλά ομαλά μετά από πολλά χρόνια.

Εδώ ο έταιρος (αστρο)φωτογράφος και πολύ καλός φίλος Γιώργος Τζεβελέκος! Φωτογραφίες από την εξαιρετική δουλειά του, μπορείτε να βρείτε στη σελίδα του στο facebook αλλά και στο 500px!

Περισσότερες εικόνες από τη περιοχή τριγύρω...

H βάση του χιονοδρομικού κέντρου Καλαβρύτων, από ψηλά...

Κοιτώντας βόρεια...

Πανοραμική προς τα βόρεια...

Απογευματινές φωτογραφίες, λίγο πριν το ηλιοβασίλεμα. Η παλέτα της Φύσης ανεξάντλητη με αναρίθμητες αποχρώσεις του μπλε...

Ηλιοβασίλεμα με ένα ευδιάκριτο και όμορφο Green Flash στη κορυφή του ηλιακού δίσκου!

Τα απίστευτα χρώματα του ηλιοβασιλέματος στον, μερικώς χιονισμένο, χριστουγεννιάτικο Χελμό. Από τις φορές που οι φωτογραφίες δεν μπορούν να μεταφέρουν όλη τη μαγεία...

Ο Ωρίωνας όπως φαίνεται από τον Χελμό. Το ουράνιο σκηνικό κόβει την ανάσα. Και πάλι η φωτογραφία δεν μεταφέρει όλη τη μαγεία. Σπάνια θα έχει κάποιος την ευκαιρία στη ζωή του να δει αυτό το θέαμα. Το διαπεραστικό κρύο άξιζε το κόπο και ήταν κρίμα που ο αέρας δεν μας άφησε να κάνουμε περισσότερα.

Και εδώ σε έκδοση χάρτη με τα ονόματα των κυριοτέρων άστρων και νεφελωμάτων...

Το ξημέρωμα των Χριστουγέννων, καθώς επιστρέφαμε, βρήκαμε τα Καλάβρυτα παγωμένα με -7 βαθμούς.

Project: From StarDust to Infinity II

Το ακόλουθο βίντεο αποτελεί το δεύτερο μέρος της ταινίας μικρού μήκους "From StarDust to Infinity" (από την αστερόσκονη ως το άπειρο, σε ελέυθερη μετάφραση). Περιέχει χρονογραφήματα που δημιουργήθηκαν από τον Μάιο ως και τον Αύγουστο του 2016 (με εξαίρεση 3'' από ένα παλιότερο χρονογράφημα στην Εύβοια). Προτείνεται η θέαση του στην ανώτατη ποιότητα 4k η οποία είναι διαθέσιμη για αυτό το βίντεο και φυσικά σε πλήρη οθόνη. Αφήστε το να κατέβει και απολαύστε το. Σε μικρή οθόνη ή σε χαμηλότερη ποιότητα, χάνονται πολλά ποιοτικά χαρακτηριστικά που έχουν ιδιαίτερη σημασία σε βίντεο όπως αυτό.

This is the second part of the Project "From StarDust to Infinity". It gathers timelapses from May 2016 till August 2016 from Mt. Helmos and Attica (with the exception of 3'' of an older timelapse from Evia). It's highly recommended to choose the ultimate 4k quality available for this video, let it download and watch it on big screen, since anything less can obscure many sky features. Enjoy.



Μουσική/Music Credits: Position Music - Forging a new light (Danny Cocke)

=========================================================

**Στον ακόλουθο σύνδεσμο μπορεί να βρεθεί το περσινό 1ο μέρος του χρονογραφήματος / The first part, presented in 2015, can be found here: https://youtu.be/t2fzyz_iOvk

Περσείδες 2016

========================================================

Το κυνήγι των Περσειδών φέτος είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς αναμενόταν έξαρση στη δραστηριότητα τους όπως είχε αναλυθεί σε αυτό εδώ το άρθρο πριν μέρες.

Φυσικά οι Περσείδες, όντας η πιο γνωστή και μελετημένη βροχή μετεώρων, δεν απογοήτευσε. Οι προβλέψεις έπεσαν μέσα με ακρίβεια και το μέγιστο, όπως αναφέρεται και σε μια προκαταρκτική εξέταση, συνέβη την ώρα που όλοι όσοι ήταν έξω το κατάλαβαν για τα καλά! Ήτοι τα ξημερώματα της 12/8 γύρω στις 0230 EEST με μέγιστο ρυθμό τα 190 μετέωρα/ώρα!

Για αυτό λοιπόν το λόγο οργανώθηκε ένα 3ήμερο κυνήγι με 3 διαφορετικές κάμερες φορτωμένες με ευρυγώνιους φακούς. ΝΝΑ μία Canon 70D με έναν tokina στα 11 mm με f/3.2 και iso 3200-5000 στα 25''. Να σημειωθεί εδώ πως προς τα εκείνη τη κατεύθυνση βρίσκεται ο ναός του Ποσειδώνα, ο φωτισμός του οποίου τους τελευταίους μήνες μεταβλήθηκε προς το χειρότερο με τη κακογουστιά της υπερβολικής φωτορύπανσης να επικρατεί καταστρέφοντας και το τελευταίο κομμάτι σκοτεινού ουρανού που είχε απομείνει στην Αττική. Για αυτό πρέπει να "συγχαρεί" κάποιος, αυτούς που είχαν αυτή τη "φαεινή" ιδέα. Προς τα ΝΔ-Δ άλλη μία Canon 70D με έναν ίδιο tokina στις ίδιες ρυθμίσεις. Τέλος ως κάμερα "μπαλαντερ", η "γηρασμένη" 550D με τον "θορυβώδη" αισθητήρα της να έχει πάνω της κουμπωμένο έναν φακό Canon 10-22 στα 10 mm με f/3.5 και iso 6400 αναγκαστικά, στα 25-30''.

========================================================

Ημέρα 1η: Στις 9/8, το απόγευμα καταρχάς είχαμε αμόνια από τις καταιγίδες της κεντρικής και ανατολικής Πελοποννήσου με αποτέλεσμα να παρατηρηθούν διάφορα οπτικά ατμοσφαιρικά φαινόμενα όπως παρήλιο, ηλιακή άλως 22 μοιρών και περι-ζενιθιακό τόξο

ενώ το βράδυ εμφανίστηκε τμήμα από σεληνιακή άλω μαζί με moondog (παρσέληνο)

Mετά οι μετεωρολογικές προβλέψεις έπεσαν ελαφρώς έξω με αποτέλεσμα να καθυστερήσει να σπάσει η συννεφιά και να περιμένουμε ως τη 1-130 περίπου. Έπεφταν αρκετά μετέωρα στη συνέχεια. Το κορυφαίο της βραδιάς ήταν αυτό εδώ το οποίο έπεφτε για αρκετά δευτερόλεπτα με αποτέλεσμα να καταγραφεί ένα μεγάλο ίχνος...

========================================================

Ημέρα 2η: Η 10/8 ήταν καθαρή χωρίς νέφη και με ασθενή άνεμο όπως προβλεπόταν. Το φεγγάρι θα έμενε στον ουράνιο θόλο μέχρι τις 0040, οπότε χρειαζόταν λίγη υπομονή. Ωστόσο κάποια λαμπρά μετέωρα φαινόντουσαν πάραυτα

Ο ορισμός της ψυχεδέλειας... το βαθύ κόκκινο του φεγγαριού να ανακλάται πάνω στην ήρεμη θάλασσα και ο Γαλαξίας μαζί με ένα μετέωρο να συμπληρώνουν το σκηνικό.

Η νύχτα αυτή ήταν αρκετά πιο δραστήρια από τη προηγούμενη. Όσο πλησιάζουμε προς τη κορύφωση (11/8) κάθε νύχτα διαφέρει ως προς τη δραστηριότητα.

========================================================

Ημέρα 3η: Κορύφωση. Η 11/8 η νύχτα που περιμέναμε πως και πως. Οι προηγούμενες δύο νύχτες άφησαν πολλές προσδοκίες για τη σημερινή και με δεδομένο ότι αναμενόταν κατακόρυφη αύξηση στη δραστηριότητα. Έτσι και έγινε! Το φεγγάρι με το έντονο φως του κάλυπτε τα περισσότερα από τα μετέωρα που έπεφταν και έπρεπε να περιμένουμε ως τη 1 περίπου για να δύσει. Ωστόσο ήδη από νωρίς δύο εντυπωσιακότατα μετέωρα, έκαναν την εμφάνιση τους.

Άλλη μία ψυχεδελική δύση φεγγαριού με ένα fireball να σκάει ψηλά... και το πάρτυ ξεκινά!

Εκεί γύρω στις 2 αρχίζει να βρέχει κυριολεκτικά. Το θέαμα απίστευτο. Σχεδόν ξαφνικά και προς κάθε σημείο του ορίζοντα, μετέωρα σκίζουν τον ουρανό. Τα 2 κορυφαία όμως έπεσαν εκτός καμερών ακριβώς στο ζενίθ και λίγο προς τα βόρεια. Το ένα άφησε ένα εντυπωσιακό παχύ ionization trail ενώ το 2ο, εκτός από ένα έντονο ionization trail, άστραψε σαν αστραπή φωτίζοντας το έδαφος! Ωστόσο συνελήφθησαν άλλα μεγάλα μετέωρα...

Δυό ionization trails πιάστηκαν στις κάμερες. Εδώ το βίντεο (διαθέσιμο και σε HD στο youtube)



Σύνθετες εικόνες από τις 3 κάμερες των σημαντικότερων μετεώρων της βραδιάς αυτής...

Πηγή: https://doudoulakis.blogspot.gr/