Τα τελευταία 2 χρόνια, γινόμαστε μάρτυρες μεταφοράς σκόνης που πολλές φορές φτάνει σε ιστορικά επίπεδα. Ποτέ στο παρελθόν δεν είχαμε τόσο έντονες και τόσο συχνές μεταφορές σκόνης. Να θυμίσω τον Απρίλιο του 2024, τον Μάιο του 2025, αλλά και τον Φεβρουάριο φέτος, μόλις πριν 1.5 μήνα δηλαδή! 4 φορές σε 2 χρόνια.
Ακολουθούν φωτογραφίες από την Αθήνα το μεσημέρι και απόγευμα της 1/4.
Στη συνέχεια εκδηλώθηκε καταιγίδα με χαλάζι (αρχικά) και μετά ανεμόβροχο με σφοδρότατες ριπές. Τα ηλεκτρικά ήταν ελάχιστα (μερικά CG στην αρχή σε Σαρωνικό και πίσω από Αιγάλεω), μετά CC κυρίως.
Στο ακόλουθο βίντεο από Λυκαβηττό, υπάρχουν 3 μικρότερα βίντεο όπου φαίνεται η έναρξη της βροχής με το χαλάζι και στη συνέχεια οι σφοδρές ριπές που απείλησαν να ξηλώσουν ακόμη και την οροφή της καφετέριας.
Πολύ νερό έπεσε κυρίως στην ανατολική Αττική όπου δυστυχώς είχαμε και 1 νεκρό και μάλιστα με τον ίδιο τραγικό τρόπο (παράσυρση από ορμητικά νερά και εγκλωβισμός - πνιγμός) που είχε χάσει τη ζωή του ο ένας από τους 2 ανθρώπους στην ιστορική κακοκαιρία του Γενάρη. Ο χάρτης αθροιστικού υετού ακολουθεί.
Το ίδιο χαμηλό, μια μέρα πριν, στις 30/3, βρισκόταν στην βορειοδυτική Αφρική, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή αμμοθύελλα με μέτωπο έκτασης άνω των 1300 km.
Πιο έντονα χτυπήθηκαν η Κρήτη και οι Κυκλάδες. Παρατηρήστε την ποσότητα σκόνης/λάσπης που γεμίζει τη θάλασσα ταχύτατα στην Τήνο.
Στο Ηράκλειο Κρήτης αλλά και σε ολόκληρη την Κρήτη, η κατάσταση ήταν τραγική.
Σε έναν Φεβρουάριο που έχει στοιχεία άνοιξης και φθινοπώρου, αλλά σίγουρα όχι χειμώνα, ήρθε να προστεθεί και η έντονη μεταφορά σαχαριανής σκόνης σήμερα 15/2. Ακολουθούν εικόνες από την εξέλιξη του φαινομένου μέσω της κάμερας ΕΑΑ Πεντέλης.
Με διαφορά η πιο έντονη μεταφορά σκόνης που έχω δει προσωπικά στην Αθήνα, η οποία εντάθηκε το απόγευμα στις 23/4/2024. Εντυπωσιακή η σκονόπτωση και η σκονόστρωση από το πρωί της ίδιας ημέρας, κάτι που έχω δει μόλις άλλη μία φορά στη ζωή μου στην Κρήτη, το 2005. Στεγνή εναπόθεση μεγάλων ποσοτήτων παντού σαν πούδρα ή στάχτη. Οι λήψεις έχουν γίνει με κινητό.
Το μεσημέρι της 11/2, καταιγίδα εισέβαλλε στο λεκανοπέδιο από δυτικά εν μέσω σκόνης. Το shelf cloud που δημιουργήθηκε στο μπροστινό της μέρος ήταν όμορφο.
Ένα ακόμη μάθημα η χθεσινή μέρα (12/1/2021). Από τη μία, οι πολύ θερμές, για Ιανουάριο, αέριες μάζες που προϋπήρξαν της διαταραχής. Kάτι αντίστοιχα ακραίο είχαμε να δούμε από το 2009-10 όπου τότε όμως δεν υπήρξε κάποια διαταραχή. Από την άλλη, μια Short Wave Trough που θα μας επηρέαζε κινούμενη από δυτικά προς ανατολικά κατά την διάρκεια της ημέρας (12/1) και το ψυχρό μέτωπο το οποίο θα περνούσε πάνω (και) από την Αττική τις μεσημβρινές ώρες (γύρω στις 2-3) με το κέντρο του χαμηλού να είναι πολύ κοντά.
Το προγνωστικό τεφίγραμμα για την περιοχή, αποκαλυπτικό. Εξαιρετική διάτμηση του ανέμου καθ'ύψος, τόσο σε ένταση όσο και σε κατεύθυνση, αρκετή διαθέσιμη ενέργεια, ξηρά μεσαία στρώματα, υψηλό EL με το μεγαλύτερο μέρος του νέφους πάνω από την ισόθερμη των -20 βαθμών Κελσίου, κ.α.
Μάλιστα, η ραδιοβόληση που έγινε λίγο πριν την καταιγίδα, στο Ελληνικό, δεν δείχνει ότι κάτι απέκλινε από αυτά που είχαν προβλεφθεί.
Με SRH της τάξης των εκατοντάδων m^2/s^2, CAPE της τάξης των 1000 J/kg, LI -3.5 oC, TTI 53.7 oC και μικρό (αλλά "απαραίτητο" στη συνταγή για βίαια φαινόμενα) CIN χαμηλά, δεν υπήρχε περίπτωση κάποιος προγνώστης να μην δώσει την πιθανότητα για ισχυρή καταιγίδα με μεγάλο (διάμετρος άνω των 3 εκ.) χαλάζι κατά τόπους και ανεμοστρόβιλο. Μάλιστα, όσο αφορά το τελευταίο, στην παραπάνω ραδιοβόληση, βλέπετε πως το STP (Storm Tornado Parameter), που αποτελεί έναν πολύ "δυσκοίλιο" δείκτη, ο οποίος δύσκολα "ξεκολλά" από το 0*, είναι μη-μηδενικός με αυτά τα δεδομένα.
*Σε μια βάση δεδομένων με βάθος μισού αιώνα και ανάλυση εκατοντάδων ραδιοβολήσεων, το STP έχει υπάρξει μη-μηδενικό μόλις καμιά 20ριά φορές. Από τις πρόσφατες φορές που ήταν μη-μηδενικός και μπορεί να υπάρξει μια εποπτεία για το τι έγινε (π.χ. 9/11/2016, 27/3/2015, 4/10/2019, κ.α.) σε όλες πλην μίας (23/1/2019), σημειώθηκε σίφωνας ξηράς/θαλάσσης ή funnel και σε ορισμένες περιπτώσεις, παραπάνω από ένας.
Αυτό που αναμενόταν (τουλάχιστον από εμένα), ήταν να ενεργοποιηθεί η "μύτη" της γραμμής λαίλαπας, λίγο πάνω από την μαύρη γραμμή στον παρακάτω χάρτη των εκκενώσεων. Μια χούφτα εκκενώσεων εκεί, δείχνει πως αυτό, οριακά δεν συνέβη, με τη γραμμή να ενεργοποιείται βορειότερα τελικά και να έχουμε μια τυπική καταιγίδα με ελάχιστα ηλεκτρικά, πολύ μεγάλες σταγόνες στους παροδικούς όμβρους που σημειώθηκαν (δείγμα της αστάθειας), και ψιλό χαλάζι ανάμεσα σε αυτές κατά διαστήματα. Μια, πραγματικά, τροπική συμπεριφορά στα μέσα του Γενάρη.
Ποιοι ήταν οι αστάθμητοι παράγοντες; Η πολλή σκόνη και ο θυελλώδης ΝΔ άνεμος στα ψηλότερα στρώματα.
α) ΝΔ άνεμος. Δεν έχει χαρακτηριστεί τυχαία ο άνεμος του "όλα ή τίποτα" για την Αττική. Στο παρελθόν με αυτόν στα ψηλότερα στρώματα, έχουν υπάρξει εντυπωσιακές σαρωτικές καταιγίδες (π.χ. 26/1/2015) αλλά και το απόλυτο τίποτα. Στις 12/1, ο ΝΔ άνεμος στα ψηλότερα στρώματα συνδυαζόταν με ασθενή Ν/ΝΑ άνεμο στα χαμηλότερα. Η διαθέσιμη ενέργεια ήταν αρκετή αλλά ενδεχομένως να χρειαζόταν και άλλη δεδομένου ότι η ταχύτητα της καταιγίδας (βλέπε ραδιοβόληση παραπάνω) ήταν σχεδόν 50 κόμβοι (στις 5-10 μεγαλύτερες των τελευταίων 50 ετών στις διαθέσιμες ραδιοβολήσεις). Έτσι, φαίνεται πως αυτές οι ταχύτητες δεν άφησαν την "ουρά" της γραμμής λαίλαπας να προλάβει να οργανωθεί μπροστά μας. Αυτό, μπορούσε να το διαπιστώσει κάποιος και σε πραγματικό χρόνο από τη δορυφορική εικόνα, με τις όποιες καταιγίδες στο νότιο κομμάτι της γραμμής, να μοιάζουν με "μικρές εκρήξεις" αναπτυσσόμενες πολύ γρήγορα, αλλά να "σπρώχνονται" ταχύτατα προς τα ΒΑ και να σβήνουν το ίδιο γρήγορα.
β) Σκόνη. Ο ρόλος της σκόνης στις καταιγίδες, είναι αντικείμενο έρευνας. Η σκόνη, ενδεχομένως να λειτούργησε ανασταλτικά ως προς τη δημιουργία των μεγάλων χαλαζόκοκκων. Τα σωματίδια σκόνης, δρώντας ως πυρήνες συμπύκνωσης, ουσιαστικά μετέτρεψαν ένα νέφος που θα είχε λίγα και μεγάλα σταγονίδια σε ένα νέφος με πολλά μικρότερα.
Παραθέτω ένα μικρό βίντεο από την πιο κρίσιμη στιγμή για την εξέλιξη της χθεσινής καταιγίδας. Βλέπουμε τη "μύτη" της γραμμής, να προσπαθεί να οργανωθεί μέσα στον Σαρωνικό το μεσημέρι. Παρατηρήστε τον στροβιλισμό, το wall cloud και το funnel που υπάρχει εκεί (ενδεχομένως να έκανε touch down αλλά λόγω του φωτισμού από την πίσω πλευρά δεν είναι εύκολο να διαπιστωθεί). Αν αυτή προλάβαινε να οργανωθεί, τότε το αποτέλεσμα θα ήταν εντελώς διαφορετικό.
Με μία παρατεταμένη θερμή εισβολή και ταυτόχρονα σκονο-εισβολή, στο 2ο δεκαήμερό του, αυτός ο Μάιος έσπασε πολλά θερμοκρασιακά ρεκόρ σε όλη τη χώρα. Στην Αθήνα έσπασαν τα ρεκόρ όλων των εποχών για την απόλυτη μέγιστη θερμοκρασία για αυτό το μήνα και για τους 2 κύριους σταθμούς, αυτόν του Θησείου (ΕΑΑ) με 38.4 βαθμούς στις 17/5 και αυτόν της Ν. Φιλαδέλφειας με 40.6 στις 16/5, ενώ ο δεύτερος παραλίγο να ξανασπάσει το νέο ρεκόρ στις 17/5. Η ραδιοβόληση στις 17/5 έδειξε 26.0 στα 850 hPa. Μαζί με αυτό το θερμό κύμα, είχαμε να αντιμετωπίσουμε και τη σκόνη που δημιούργησε ένα κολασμένο θολό πορτοκαλο-κίτρινο σκηνικό για πολλές ημέρες.
Γενικότερα, ο μήνας αυτός είχε 3 πρόσωπα, όπως φαίνεται και παρακάτω στο αναλυτικό δελτίο. Το 1ο δεκαήμερο πέρασε με θυσάνους και οπτικά φαινόμενα, το 2ο με την προαναφερθείσα θερμή σκονο-εισβολή και το 3ο με καταιγίδες. Στατιστικά, στο λεκανοπέδιο, από το 3ο δεκαήμερο του Μαΐου μέχρι το 1ο δεκαήμερο του Ιουλίου, υπάρχει μέγιστο στην πιθανότητα εκδήλωσης καταιγίδων.
Από τους πιο υετοφόρους των τελευταίων ετών τουλάχιστον και ο δεύτερος πιο καταιγιδοφόρος, με εξαίρεση εκείνον του 2014, ήταν αυτός ο Απρίλιος. Μια γεύση μπορεί να πάρει κάποιος σε αυτό το άρθρο. Επίσης, ιδιαίτερα σκονισμένος με 11 ημέρες σκόνης (το 1/3 του μήνα!)
Σε έναν πολύ άσχημο χρόνο, καιρικά, επιτέλους ήρθε και μια καταιγίδα (από τις πολλές που ήδη έπρεπε να μας είχαν τιμήσει, από στατιστικής απόψεως). Φυσικά, ακολουθώντας το ανώμαλο πρότυπο της φετινής χρονιάς, πρώτα είχαμε έντονη σκονομεταφορά (όπως αυτή εδώ πριν περίπου 2 μήνες),
όμως ευτυχώς ήρθε η λυτρωτική καταιγίδα μετά (φωτογραφίες με ND filter).
Το βράδυ, νέος γύρος καταιγίδων από τα νότια του λεκανοπεδίου με κίνηση προς ΑΒΑ χτύπησε την ανατολική Αττική. Δείτε μία εντυπωσιακή φωτογραφία από τον Αλέξανδρο Φιλιππόπουλο από το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών
και άλλη μία από το Λαύριο και τον Χρήστο Παράβαλο.
Ο σταθμός του Βώκου όπως και άλλοι σταθμοί στα ΝΔ του λεκανοπεδίου ξεπέρασαν τα 200 mm/h κάτι που είναι σχετικά σύνηθες για το λεκανοπέδιο όπως έχει περιγραφεί και εδώ.
Σήμερα 23/3, όλη η χώρα μέσα στη σκόνη. Έντονο επεισόδιο σκονομεταφοράς και στην Αθήνα, όπου το μεσημέρι μάλιστα η κορύφωση ήρθε με ένα πυκνό κιτρινόμαυρο νέφος που σκοτείνιασε και σκέπασε τα πάντα για 30'. Καθόλη την υπόλοιπη μέρα η ορατότητα ήταν περιορισμένη λόγω της σκόνης
Αν σας αρέσει το περιεχόμενό μας, και επιθυμείτε να μας στηρίξετε ώστε να ολοκληρώσουμε τα μεγάλα και πρωτοφανή, για τα ελληνική δεδομένα, μετεωρολογικά projects που τρέχουν τώρα για να σας τα παρουσιάσουμε, όπως και να ανανεώσουμε και βελτιώσουμε τα αφιερώματά μας εδώ, παρακαλούμε να απενεργοποιήσετε το AdBlocker για αυτή τη σελίδα ή να την βάλετε στις "εξαιρέσεις". Έχουμε απενεργοποιήσει τις διαφημίσεις εντός του κειμένου όπως και τα pop-ups. Θα εμφανιστούν μόνο 2 καρτέλες διαφημίσεων εκατέρωθεν του blog, οι οποίες δεν ενοχλούν στην ανάγνωση. Κάποιες από αυτές μπορεί να σας ενδιαφέρουν, οπότε σας παροτρύνουμε να περιηγηθείτε σε αυτές κάνοντας κλικ πάνω τους. Αυτός είναι ένας απλός και γρήγορος τρόπος να μας ενισχύσετε. Σας ευχαριστούμε πολύ!
Αν σας αρέσει το περιεχόμενό μας, και επιθυμείτε να μας στηρίξετε ώστε να ολοκληρώσουμε τα μεγάλα και πρωτοφανή, για τα ελληνική δεδομένα, μετεωρολογικά projects που τρέχουν τώρα για να σας τα παρουσιάσουμε, όπως και να ανανεώσουμε και βελτιώσουμε τα αφιερώματά μας εδώ, παρακαλούμε να απενεργοποιήσετε το AdBlocker για αυτή τη σελίδα ή να την βάλετε στις "εξαιρέσεις". Έχουμε απενεργοποιήσει τις διαφημίσεις εντός του κειμένου όπως και τα pop-ups. Θα εμφανιστούν μόνο 2 καρτέλες διαφημίσεων εκατέρωθεν του blog, οι οποίες δεν ενοχλούν στην ανάγνωση. Κάποιες από αυτές μπορεί να σας ενδιαφέρουν, οπότε σας παροτρύνουμε να περιηγηθείτε σε αυτές κάνοντας κλικ πάνω τους. Αυτός είναι ένας απλός και γρήγορος τρόπος να μας ενισχύσετε. Σας ευχαριστούμε πολύ!
