Κομήτης C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) - Ένας μεγάλος κομήτης 50ετίας για το βόρειο ημισφαίριο!

Τελευταία ανανέωση: 18.10.2024, 02:00.

Ένας κομήτης που ερχόταν με μεγάλες προσδοκίες ήδη από πέρυσι οπότε και γνωρίζαμε ότι θα "επισκεφτεί" την αστρική μας "γειτονιά". Ενώ το καλοκαίρι του 2024 φάνηκε ότι ίσως να μην τα καταφέρει (υπήρχαν παρατηρήσεις που έδειχναν πιθανή μελλοντική διάλυση του πυρήνα του), τελικά τα κατάφερε και αρχές Σεπτέμβρη παρατηρήθηκε να ανεβαίνει σταθερά η φωτεινότητά του για να φτάσει στις 8-9/10 στο μέγιστο φαινόμενο μέγεθος που είχε εξαρχής προβλεφθεί, το -5, και να φωτογραφίζεται ακόμη και την ημέρα έστω και με δυσκολία. Η ουρά του ξεπέρασε τις 30 μοίρες σε μήκος, ενώ ανέπτυξε και αντί-ουρά η οποία περνούσε κάτω από τον ορίζοντα βγαίνοντας στην "άλλη πλευρά" προς το ημισφαίριο όπου ο Ήλιος ανέτειλε (και ενδεχομένως, κάποιος φωτογράφος σε επαρκώς σκοτεινό μέρος να την φωτογράφιζε)!

Αυτό αποτελεί θέαμα 50ετίας, τουλάχιστον για το βόρειο ημισφαίριο (εξαιρώντας Lovejoy και McNaught που ήταν κυρίως θέαμα του νοτίου ημισφαιρίου, πρέπει να φτάσουμε στον West του 1976 ίσως για να δούμε κάτι αντίστοιχο, αλλά αυτό σηκώνει συζήτηση). Ακολουθεί η καμπύλη φωτεινότητας του κομήτη με τις αντίστοιχες παρατηρήσεις διαχρονικά.

Πηγή: http://astro.vanbuitenen.nl/home.

Video με τον κομήτη και την εντυπωσιακή του ουρά να περνά μπροστά από το ηλιακό και ηλιοσφαιρικό παρατηρητήριο SOHO.

 

Πηγή: https://soho.nascom.nasa.gov/.

Ακολουθεί ένα χρονολόγιο με τις επιχειρήσεις φωτογράφισής του από ανατολή και δύση.

---------------------------------------------------------------------------

29.09.2024 - Ανατολικός ορίζοντας / Ανατολική Αττική.

Η 1η φωτογραφική επαφή με αυτόν έγινε τα ξημερώματα της Κυριακής 29/9 από την ανατολική Αττική κοιτώντας ανατολικά. Παρά το λυκαυγές, ήταν ορατός με γυμνό μάτι με σχετική άνεση. Οι λήψεις έγιναν με Tamron 70-200 mm, f/2.8, 2-5'' έκθεση και iso 1250-5000 ανάλογα τον φωτισμό. 

Η 1η αυτή επαφή άφηνε πολλές υποσχέσεις για την επιστροφή του στον δυτικό μας ορίζοντα σε 2 εβδομάδες (από 12-13/10/2024 και μετά). Ορατός με σχετική άνεση στην ανατολή κατά το ξημέρωμα, ήταν για λίγες μέρες ακόμα (ως 2-4/10). Στην πρώτη, η αντανάκλαση αριστερά στη θάλασσα είναι από τη Σελήνη. 

---------------------------------------------------------------------------

12.10.2024 - Δυτικός ορίζοντας / Αθήνα.

Η 1η απογευματινή επαφή έγινε στις 12/10 το απόγευμα-βράδυ από την Αθήνα. Ο κομήτης αυτές τις ημέρες βρισκόταν κοντά και πάνω από το σημείο που είχε δύσει ο Ήλιος και δεξιά της Αφροδίτης. Ο βαθμός δυσκολίας ήταν μεγάλος καθώς υπήρχαν πολλά νέφη και η φωτορύπανση της πόλης όπως και η υγρασία στην ατμόσφαιρα δεν άφηναν πολλά περιθώρια. Τουλάχιστον τα χρώματα στο λυκόφως ήταν όμορφα ενώ συνελήφθη και ένα υποτυπώδες "green flash". 

Ο κομήτης ήταν οριακά ορατός από το σημείο που τον τράβηξα και υπό αυτές τις συνθήκες, πάνω από τις κεραίες του όρους Αιγάλεω, στη μια φωτογραφία πιο ψηλά και στην άλλη χαμηλότερα.

---------------------------------------------------------------------------

13.10.2024 - Δυτικός ορίζοντας / Αθήνα.

Την επόμενη μέρα έγινε απόπειρα φωτογράφισης από άλλο σημείο εντός του κέντρου της Αθήνας. Το καλό αυτή τη φορά ήταν ότι ο ουρανός ήταν σχεδόν καθαρός από σύννεφα. Αυτό βοήθησε πολύ καθώς με αυτές τις συνθήκες ο κομήτης ήταν ορατός με γυμνό μάτι μέσα από την πόλη και μάλιστα η ουρά του ήταν εύκολα ορατή ακόμη και στο λυκόφως!

---------------------------------------------------------------------------

14.10.2024 - Δυτικός ορίζοντας / Δυτική Αττική.

Την επόμενη μέρα δοκιμάστηκε ένα συγκεκριμένο σημείο στη δυτική Αττική που παρείχε εξαιρετική θέα προς τη θέση του κομήτη (Δ-ΝΔ) και ήταν σε σχετικό ύψος (~400 m). Παρόλο που είχε αρκετούς θυσάνους στον ουρανό, το γεγονός ότι η περιοχή ήταν μακριά από τη φωτορύπανση ήταν αρκετό. Ο κομήτης ήταν ορατός με γυμνό μάτι ακόμη και μέσα από τα νέφη που κάλυπταν τον ουρανό, ενώ είχε λυκόφως και φεγγαρόφως από το φεγγάρι που ήδη είχε "γεμίσει" αρκετά ως σήμερα. 

Παρόλα αυτά το θέαμα ήταν εντυπωσιακό και ο κομήτης ορατός ήδη από νωρίς (γύρω στις 1930)!

---------------------------------------------------------------------------

15.10.2024 - Δυτικός ορίζοντας / Δυτική Αττική.

Αυτή ήταν η μέρα που όλα ήταν οριακά καλά. Επιχειρήσαμε από το ίδιο σημείο με εχτές. Το καλό ήταν ότι ο καιρός σήμερα θα ήταν καθαρός. Το κακό ότι το φεγγάρι ήταν σχεδόν "γεμάτο" και άρχισε να "τρώει" με τη φωτεινότητά του τμήμα της ουράς του κομήτη, με αποτέλεσμα να έχουμε μόλις λίγα λεπτά για να φωτογραφίσουμε με καλές συνθήκες.

Ακολουθεί πάνελ φωτογραφιών με φακό 70 mm στις 3 φωτογραφίες δεξιά, όπου παρατίθεται η κανονική, η ασπρόμαυρη και η α/μ με αντεστραμμένα τα χρώματα για να φανούν καλύτερα χαρακτηριστικά της ουράς και αντί-ουράς, ενώ στην τελευταία φωτογραφία που είναι α/μ έχει γίνει λήψη του κομήτη με φακό 35 mm.

---------------------------------------------------------------------------

Ακολουθούν φωτογραφίες φίλων από το facebook (πατήστε στο f πάνω δεξιά για να οδηγηθείτε στην ανάρτησή τους).

Δημήτρης Σαγιάκος

 Γιάννης Μάνεσης

Θανάσης Παπαθανασίου

Αντώνης Λυράς

Αναμένονται και άλλες.

---------------------------------------------------------------------------

Κομήτης C/2022 E3 (ZTF)

Τελευταία ανανέωση / Last update: 27.01.2023

Ο κομήτης C/2022 E3 (ZTF), αναμένεται να δώσει επιπλέον ενδιαφέρον στο νυχτερινό ουρανό τις επόμενες μέρες και ως τα μέσα Φλεβάρη περίπου. Δεν πρόκειται να είναι σαν τον NEOWISE του 2020, όμως αναμένεται να φτάσει σε φαινόμενο μέγεθος +5 την 1^η Φλεβάρη, κάτι που θα τον κάνει οριακά ορατό στο γυμνό μάτι ενός παρατηρητή που θα βρίσκεται σε αρκετά σκοτεινό, αφέγγαρο ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων. Σίγουρα με κιάλια ή τηλεσκόπιο θα είναι ένα όμορφο θέαμα. Όμως, ένα πολύ καλό χαρακτηριστικό για αυτόν τον κομήτη, είναι ότι η τροχιά του επιτρέπει τη θέασή του για πολλές ώρες τη νύχτα, καθώς θα είναι σχετικά ψηλά στον ουρανό.

Πού και πότε μπορώ να τον δω; Προς τον βόρειο-βορειοανατολικό ορίζοντα (βλέπε χάρτες, όπου με πράσινο κύκλο είναι η περιοχή όπου θα προσπαθήσετε να βρείτε τον κομήτη και με κόκκινο κύκλο είναι ο πολικός αστέρας), ως το τέλος του Γενάρη. Με τη φάση της νέας Σελήνης να πραγματοποιείται στις 21/1, οι ουρανοί θα είναι σκοτεινοί εκείνες τις νύχτες, αρκεί να επιτρέψει και ο καιρός. 

Όσο πάμε προς την 1/2, ο κομήτης θα εμφανίζεται όλο και νωρίτερα στο νυχτερινό ουρανό, ενώ θα προσεγγίζει τον πολικό αστέρα (π.χ. βλέπε χάρτη 31/1, 10 το βράδυ, κοιτώντας Β-ΒΑ).

Από το τέλος Γενάρη θα μπορεί κάποιος να τον δει ήδη από τη δύση του Ηλίου, καθώς θα είναι ψηλά στον ουρανό. Κάτι που ίσως να ενδιαφέρει τους φωτογράφους, είναι ότι  προς τις 10/2 θα είναι πολύ κοντά στον Άρη (βλέπε χάρτη 10/2 στις 10 το βράδυ, δεξιά από τον αστερισμό του Ωρίωνα, κοιτώντας δυτικά και ψηλά). Στις 10/2 το φεγγάρι ανατέλλει μετά τις 1030 το βράδυ, επομένως δεν θα αποτελέσει πρόβλημα.

Ο κομήτης έχει αναπτύξει μια μεγάλη ουρά ιονισμού και ο πυρήνας του περιβάλλεται από μια χαρακτηριστική πράσινη κόμη. Βλέπε φωτογραφίες από τηλεσκόπιο, εδώ: https://twitter.com/Komet123Jager

Τροχιά κομήτη, παρατηρήσεις και καμπύλη φωτεινότητας: http://astro.vanbuitenen.nl/comet/2022E3

Πηγή χάρτη με την τροχιά του κομήτη: https://twitter.com/AdrianJannetta/status/1606378110915592192

Πηγή νυχτερινών χαρτών: https://www.timeanddate.com/astronomy/night/

Ανατολή και δύση Σελήνης για τις επόμενες μέρες και μήνες: https://www.timeanddate.com/moon/greece/athens?month=1&year=2023

------------------------------------------------------------------

24.01.2023. Λήψη του κομήτη με μέτριες ατμοσφαιρικές συνθήκες (δυστυχώς πολλές μέρες με σύννεφα και βροχή δεν επέτρεψαν κάποια καλύτερη νύχτα ως τώρα) από την Αρτέμιδα.

Κομήτης Leonard (C/2021 A1)

Θα είναι ο κομήτης Leonard (C/2021 A1) ένας κομήτης που θα θυμόμαστε για το 2021; Ο κομήτης αυτός ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο G. Leonard στις αρχές του 2021 από το αστεροσκοπείο της Αριζόνας στις ΗΠΑ. Το περιήλιό του, ήτοι το πλησιέστερο στον Ήλιο σημείο της τροχιάς του, αναμένεται στις 3/1/2022, όμως εμείς θα έχουμε την ευκαιρία να τον παρατηρήσουμε μέσα στον Δεκέμβριο. Αν και οι προβλέψεις για το φαινόμενο μέγεθος ενός κομήτη, είναι πάντα παρακινδυνευμένες, ο συγκεκριμένος, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, αναμένεται να είναι ορατός και με γυμνό μάτι (περίπου όπως ο NEOWISE πέρυσι το καλοκαίρι, στην καλύτερη των περιπτώσεων), με φαινόμενο μέγεθος από +3.5 ως και +0.5 (όσο μικρότερο τόσο πιο φωτεινός, με τον NEOWISE, για σύγκριση, να φτάνει στο +0.5 με +1 πέρυσι). Λάβετε υπόψη ωστόσο, ότι η σύγκριση με τον NEOWISE αφορά μόνο το φαινόμενο μέγεθος, ώστε να υπάρχει ένα σημείο αναφοράς. 

 

Το τελικό φαινόμενο μέγεθος εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως η γωνία ανάμεσα στη Γη, τον κομήτη και τον Ήλιο (γωνία φάσης). Για τον Leonard θα είναι αρκετά μεγάλη (160 μοίρες στις 14/12), κάτι ευνοϊκό για την εμπρόσθια σκέδαση του ηλιακού φωτός από το υλικό του κομήτη προς τον γήινο παρατηρητή. 

 

Επίσης, στις 7-8/12, καθώς η Γη περνά από το επίπεδο της τροχιάς του κομήτη, ενδεχομένως να είναι ορατή και μια αντί-ουρά. Δηλαδή μια ουρά που φαίνεται να εκτείνεται στην αντίθετη πλευρά από εκείνη που βρίσκονται οι "κανονικές" ουρές (η ουρά σκόνης και η ουρά ιόντων δηλαδή, βλέπε αντίστοιχα αυτές τις δυο "κανονικές" ουρές του NEOWISE, με την ιώδη να είναι εκείνη των ιόντων, εδώ: https://flic.kr/p/2josQCq). 

 

Αυτή η "αντί-ουρά" (anti-tail) δημιουργείται από υλικό που έχει εκτοξευτεί από τον κομήτη νωρίτερα και καθυστερεί, έπεται του κομήτη, ευρισκόμενο πάνω στην τροχιά του βεβαίως. Όταν η Γη περάσει από το επίπεδο τροχιάς του κομήτη, τότε αυτή η αντί-ουρά μπορεί να γίνει ευκολότερα ορατή (με κιάλια ή τηλεσκόπιο).

 

Πότε θα μπορούμε να τον δούμε; Στο πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου, λίγη ώρα πριν την ανατολή του Ηλίου, χαμηλά στον ανατολικό ορίζοντα. Όσο πιο κοντά στις 10/12, τόσο πιο χαμηλά και τόσο πλησιέστερα (χρονικά) στην ανατολή του Ηλίου θα τον δείτε. Το φεγγάρι δεν θα αποτελέσει εμπόδιο καθώς η φάση της νέας Σελήνης είναι στις 4/12. Δοκιμάστε όλες εκείνες τις μέρες, αλλά εστιάστε από τις 7/12 και μετά. Ως τότε, εφόσον πάνε όλα καλά, και φυσικά εφόσον το επιτρέψει και ο καιρός, θα είναι σχετικά εύκολο να τον διακρίνετε. Όσο μικρότερη είναι η φωτορύπανση από το σημείο που θα επιλέξετε να τον δείτε, τόσο το καλύτερο. (Πάντως, αν ο Leonard φτάσει σε φωτεινότητα τον NEOWISE, τότε θα είναι, έστω και με δυσκολία, ορατός και μέσα από τις πόλεις. Π.χ. ο NEOWISE μέσα από την Αθήνα, λίγο πριν το ξημέρωμα, στις 12/7/2020: https://flic.kr/p/2jmS4ry)

 

Στη συνέχεια, από τις 14-16/12 και μετά, θα είναι ορατός μετά τη δύση του Ηλίου, χαμηλά στο νοτιοδυτικό ορίζοντα, κοντά στη λαμπρή Αφροδίτη που θα δύει επίσης εκείνη την ώρα. Ωστόσο θα αρχίσει να χάνει πλέον, σταδιακά, μέρα με τη μέρα, σε φωτεινότητα. 

 

Επομένως, από το πρώτο δεκαήμερο του Δεκέμβρη και ως τις 12-13/12, τον ψάχνουμε στον ανατολικό ορίζοντα μισή με 2 ώρες πριν την ανατολή του Ηλίου και μετά τις 14-15/12, τον ψάχνουμε στον νοτιοδυτικό ορίζοντα, χαμηλά, μετά τη δύση του Ηλίου.

 

Παρατηρήσεις και προβλεπόμενη καμπύλη φ.μεγέθους (ανανεώνεται διαρκώς με βάση τις καθημερινές παρατηρήσεις) για τον κομήτη Leonard: http://astro.vanbuitenen.nl/comet/2021A1

 

Περισσότερα, όπως και χάρτες για το πως και πότε να τον βρείτε: https://earthsky.org/.../comet-leonard-might-become.../

 

Ανατολή και δύση Ηλίου για τον Δεκέμβριο 2021: https://www.timeanddate.com/sun/greece/athens?month=12...

 

--------------------------------------------------------------------------------------

 

Προσθήκη φωτογραφιών.

 

Λήψη 9/12/2021 ξημερώματα από Α. Αττική. Tamron 200 mm, cropped, 143x25'', f/3.2, iso 2.5-3.2 k.

 

 

Κομήτης C/2020 F3 (NEOWISE)

Ο κομήτης NEOWISE ήταν τελικά η ευχάριστη έκπληξη αυτού του έτους, καθώς αποδείχθηκε ο καλύτερος κομήτης για το βόρειο ημισφαίριο εδώ και 2 δεκαετίες τουλάχιστον (μετά τον Hale-Bopp). Ο κομήτης ήταν ορατός με γυμνό μάτι αρχικά προς τα ΒΑ 1-2 ώρες πριν την ανατολή του Ηλίου και στη συνέχεια, μετά τις 13-14/7 η θέασή του ήταν καλύτερη προς τα ΒΔ, 1-2 ώρες μετά τη δύση του Ηλίου. Προσωπικά επιχείρησα πάνω από 6 φορές να τον φωτογραφίσω. Εννοείται πως η φωτογράφιση μέσα από τις πόλεις ήταν πολύ πιο δύσκολη και με πολύ «θόρυβο» στις φωτογραφίες.

Ωστόσο, μακριά από τα φώτα των πόλεων το θέαμα ήταν άκρως εντυπωσιακό με τις δυο ουρές (ιονισμού και σκόνης) να κυριαρχούν στο ουράνιο στερέωμα. Δείτε αυτή τη φωτογραφία από τον Χελμό στα 2340 m.

Συγκρίνετε την καθαρότητα και την οξύτητα αυτής της φωτογραφίας με την ακόλουθη, η οποία ελήφθη μέσα από την Αθήνα...

Το φαινόμενο μέγεθος αυτού του κομήτη πλησίασε το +0.5

Πηγή διαγράμματος: http://www.aerith.net/comet/future-n.html

Η 1η φωτογράφιση του κομήτη επιχειρήθηκε ξημερώματα 8/7 μέσα από την Αθήνα. Εκτός από τη φωτορύπανση, είχαμε να αντιμετωπίσουμε την υγρασία, τα σύννεφα και τον αέρα.

Κάποιες από τις απόπειρες φωτογράφισης 10 και 12/7.

Λεπτομέρεια από την πράσινη κόμη του, αποτέλεσμα του φάσματος εκπομπής από ιόντα διατομικού άνθρακα

-----------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------

Προχωράμε σε φωτογραφίες φίλων. Όπως πάντα εδώ βλέπετε μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα της δουλειά τους. Ακολουθήστε το σύνδεσμο στο όνομά τους για περισσότερα και για να επικοινωνήσετε μαζί τους. (Αναμένονται και άλλες από άλλους φίλους)

-----------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------

Ακόλουθες φωτογραφίες από Δημήτρη Σαγιάκο.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Αλέξανδρο Φιλιππόπουλο.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Παναγιώτη Τσούρα.

Ακόλουθη φωτογραφία από Θανάση Παπαθανασίου.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Γιώργο Τζεβελέκο.

Ακόλουθη φωτογραφία από τον Χρήστο Παπασούλη.

Ακόλουθες φωτογραφίες από τον Γιάννη Μάνεση.

Ακόλουθη φωτογραφία από Τάσο Παλαμίδα και Flickr.

Ακόλουθη φωτογραφία από Ανδριάνα Μπαλτουμά.

Ακόλουθη φωτογραφία από Βασίλη Ζαφειρούδη.

Ακόλουθη φωτογραφία από τον Αλέξανδρο Μπαγιώκο.

-----------------------------------------------------------------------------