Έχοντας περάσει το μέγιστο της δραστηριότητας του 25ου ηλιακού κύκλου, είναι φυσιολογικό να εμφανίζεται κατά περιόδους και στην χώρα μας το βόρειο σέλας, όπως και σε αντίστοιχα χαμηλά ή ακόμη χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι πιο συχνές εμφανίσεις σέλαος σε χαμηλά γεωγραφικά πλάτη, είναι τόσο κατά τη διάρκεια του μεγίστου του ηλιακού κύκλου όσο και μετά από αυτό.
Το βράδυ στις 19/1/2026 ήταν η πολλοστή φορά εμφάνισης του σέλαος στη χώρα μας τα τελευταία 3 χρόνια, βλέπε για παράδειγμα τον Νοέμβρη 2023, τον Μάιο του 2024 και τον Οκτώβριο του 2024 αλλά και την πρωτοχρονιά του 2025.
Αν και η χώρα μας είχε νεφοκάλυψη στο μεγαλύτερο μέρος της (βλέπε χάρτη αναφορών), ωστόσο όπου δεν είχε νέφη, καταγράφηκε σέλας μέχρι και τις 37-38 μοίρες τουλάχιστον (π.χ. Σάμος). Ακολουθεί ο χάρτης των αναφορών (πιο κάτω στο άρθρο ακολουθούν και οι φωτογραφίες των φίλων που έδωσαν αυτές τις πολύτιμες αναφορές).
-------------------------------------------------------------------------
Ακολουθούν φωτογραφίες από την παρατήρηση του σέλαος στις 19/1/2026 (πατήστε στο f για να οδηγηθείτε στην αντίστοιχη δημοσίευση στο facebook - Δημοσιεύονται μόνο όσες είναι "Δημόσιες" στο facebook, ώστε να μπορούν να τις δουν όλοι).
Κέρκυρα - Γιάννης Μάνεσης.
Βασιλικά, Μακεδονία - Μαρία Μανάβη.
Σάμος - Μανώλης Θράβαλος.
Άλλες φωτογραφίες από Κέρκυρα και Μακεδονία (Χορτιάτης, λίμνη Κορώνεια, κοντά στη Θεσσαλονίκη), μέσω ΕΑΑ.
Κορωνόπουλο Πρέβεζας - Ευάγγελος Σουλάκης (δημοσιεύεται κατόπιν αδείας).
============================================================
ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΕΛΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
============================================================
Ρόλο σε αυτό παίζει η έγκαιρη και φυσικά έγκυρη ειδοποίηση. Αν και περίπου 1.5 ώρα νωρίτερα δημοσίευσα την πιθανότητα αυτή, με αποτέλεσμα πολλοί φίλοι να σπεύσουν και να φωτογραφήσουν το σέλας ή να ειδοποιήσουν άλλους φίλους με τη σειρά τους (κάτι που μας έδωσε τουλάχιστον 10 πολύτιμες αναφορές από τη χώρα μας), το θέμα είναι να μπορούν όλοι να προβλέπουν πότε υπάρχουν καλές πιθανότητες (διότι τίποτα δεν είναι βέβαιο και απόλυτο) για την εμφάνισή του.
Πώς μπορούμε να πληροφορούμαστε για αυξημένες πιθανότητες Σέλαος στην χώρα μας; Αν και η εμφάνισή του στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη είναι σπάνια, ωστόσο σε περιόδους έξαρσης του 11ετούς ηλιακού κύκλου (όπως τώρα και για τα επόμενα 1-2 έτη που ακολουθούν μετά το μέγιστο του κύκλου) αυξάνουν οι πιθανότητες. Για παράδειγμα, τα τελευταία 3 έτη, έχουμε δει πάνω από 7 φορές Σέλας στη χώρα μας.
1) Κοιτάμε για επικείμενες γεωμαγνητικές καταιγίδες από επίσημους φορείς (π.χ. ΝΟΑΑ https://www.swpc.noaa.gov/products/alerts-watches-and-warnings) ή από έμπειρους παρατηρητές και επιστήμονες ειδικούς στον διαστημικό καιρό* (π.χ. https://www.facebook.com/SolarHam αλλά και https://bsky.app/profile/vincentledvina.bsky.social όπως και https://x.com/TamithaSkov). Προβλέψεις για γεωμαγνητικές καταιγίδες επιπέδου G3-G5 (kp 7-9) είναι αυτό που ψάχνουμε.
*Δυστυχώς, επειδή πλέον υπάρχουν πολλές σελίδες δήθεν επιστημονικές με επιστημονικά ονόματα και μάλιστα με "επαλήθευση" (μπλε αναγνωριστικό τικ) που πλέον παίρνουν όλοι χωρίς ιδιαίτερο έλεγχο στα social media, και περιέχουν ψευδές, αληθοφανές ή ΑΙ περιεχόμενο είναι πιθανό να αποπροσανατολίσουν. Τα προφίλ που αναφέρω πιο πάνω είναι μια "όαση" σε αυτήν την "καταιγίδα" εσκεμμένης παραπληροφόρησης, έχουν συνεχή και σταθερή παρουσία για χρόνια και έχουν αποδείξει τις γνώσεις και την αξία τους.
2) Τη βραδιά που περιμένουμε πιθανό σέλας, ελέγχουμε τόσο τα προφίλ που δόθηκαν παραπάνω για nowcast αλλά και τα ακόλουθα:
α) https://www.spaceweatherlive.com/en/auroral-activity/real-time-auroral-activity.html (Εδώ επιθυμούμε το Bt και ο ηλιακός άνεμος να έχουν υψηλές τιμές και το Βz σίγουρα αρνητικές. Αν το Bz έχει θετικές τιμές και τις διατηρεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε λιγοστεύουν οι πιθανότητες. Έχει τύχει αρκετές φορές να είναι όλα τα στοιχεία ευνοϊκά και να μην βλέπουμε σέλας σε χαμηλά πλάτη λόγω αυτής της παραμέτρου. Αυτή η παράμετρος υποδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο το εισερχόμενο, από την ηλιακή έκλαμψη, μαγνητικό πεδίο συνδυάζεται με το μαγνητικό πεδίο της Γης, ώστε να οδηγήσει σε ευνοϊκές συνθήκες για σέλας στην πλευρά της Γης που έχει νύχτα. Η αρνητική του τιμή σημαίνει ότι συνδυάζεται ευνοϊκά. Η θετική του, δυσκολεύει τα πράγματα για τα χαμηλότερα πλάτη).
β) https://www.swpc.noaa.gov/products/aurora-30-minute-forecast (Εδώ, όσο μεγαλύτερο το HPI τόσο το καλύτερο. Αν το δείτε να αυξάνεται προοδευτικά και περάσει το 100, είναι ένα καλό στοιχείο. Επίσης, αν το πράσινο οβάλ καλύπτει την Αγγλία και τμήμα της Γερμανίας είναι ενθαρρυντικό. Μην περιμένετε να το δείτε να φτάνει ως την Ελλάδα για να βγείτε έξω. Ο χάρτης δείχνει την μελλοντική εμφάνιση σέλαος (μετά από λίγα λεπτά, όπως αναγράφεται πάνω δεξιά στον χάρτη -Forecast Lead Time-) πάνω από τα κεφάλια των κατοίκων των αντίστοιχων χωρών. Επειδή το σέλας εμφανίζεται σε μεγάλα ύψη, είναι ορατό από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, και από τη χώρα μας όταν ήδη το βλέπουν σε Σλοβενία για παράδειγμα).
γ) https://wdc.kugi.kyoto-u.ac.jp/dst_realtime/presentmonth/index.html (Αυτός είναι ο δείκτης Dst. Αποτελεί, σε αδρές γραμμές, έναν δείκτη της έντασης της γεωμαγνητικής διαταραχής και μπορείτε να τον συμβουλεύεστε επικουρικά. Οτιδήποτε κάτω από -100 με -150 χτυπά καμπανάκι και για τη χώρα μας. Όσο πιο αρνητικός τόσο καλύτερα. Μάλιστα αν βρίσκεται σε περίοδο απότομης πτώσης, π.χ. το βλέπετε από ώρα σε ώρα να παίρνει τιμές -2, -45, -98, -135, ... είναι ιδανική περίπτωση. Οι τιμές του δείκτη είναι προσωρινές, οπότε από ώρα σε ώρα μπορεί να δείτε μικρές διορθώσεις στις τιμές της προηγούμενης ώρας).
δ) https://www.weatherdata.gr/space_dashboard.php (Μια πολύ ευχάριστη έκπληξη και ελληνική πρωτοβουλία από τον Θ. Θεοχάρη που συγκεντρώνει όλους τους απαραίτητους δείκτες που αναφέραμε και στο (α) παραπάνω, αλλά στα ελληνικά, σύντομα και απλά).
ε) Οι αναφορές από άλλα μέρη της Ευρώπης είναι ο καλύτερος οδηγός. (Όταν βλέπετε να ξεκινούν αναφορές με σέλας, στα social media, από Αυστρία, Σλοβενία, νότια Γαλλία, δηλαδή χαμηλά στην κεντρική Ευρώπη, χοντρικά στις 45-47 μοίρες, τότε αρχίστε να ελέγχετε τον βόρειο ορίζοντά σας).
3) Πού κοιτάμε; Πώς ελέγχουμε τι γίνεται;
Ιδανικά θέλουμε σκοτεινό ουρανό αλλά εφόσον το σέλας εμφανιστεί, τότε θα φαίνεται αμυδρά τουλάχιστον και με γυμνό μάτι ακόμη και μέσα από πόλεις όπως η Αθήνα (π.χ. Μάιος 2024 εδώ και εδώ, όπως και Οκτώβριος 2024 εδώ και εδώ).
Συνήθως φαίνεται σαν μια αμυδρή ερυθρή εκτεταμένη ζώνη στον βόρειο ορίζοντα. Στη φωτογραφική μηχανή θα φαίνεται καλύτερα (δοκιμάστε λήψεις μακράς έκθεσης ή λήψεις με "γρήγορους" φακούς), ακόμη και αμυδρό, και θα ξεχωρίζει σαν ένα εντελώς "ξένο" κόκκινο χρώμα που δεν έχει σχέση με εκείνο της φωτορύπανσης. Αν δεν είστε σίγουροι, τραβήξτε και μια φωτογραφία του ίδιου κάδρου μετά τη λήξη του φαινομένου για να τις συγκρίνετε. Βέβαια, σε περιπτώσεις που το σέλας είναι πιο έντονο, δεν θα έχετε αμφιβολίες και μπορεί να φαίνονται και στήλες/πυλώνες με κόκκινο-πορτοκαλί χρώμα μέσα στη γενικότερη ερυθρή ζώνη (π.χ. Οκτώβριος 2024 από Πεντέλη).
===================================================
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου