Αστάθειες Μαΐου

-----------------------------------------------------------------------------

Από τις κλασικές διαταραχές που έχει ο Μάιος, ήταν και αυτή του τελευταίου δεκαημέρου. Ξεκινώντας από 21/5 στην Αττική και με διαλείμματα, συνεχίστηκε ως και 29/5, ενώ μάλλον αναμένεται και συνέχεια από Δευτέρα 1/6.

Στις 21/5 η καταιγίδα επηρέασε κυρίως τα πέριξ και τα βόρεια του λεκανοπεδίου.

Στις 25/5 καταιγίδες επηρέασαν κυρίως τα βόρεια και δυτικά τμήματα του λεκανοπεδίου. Στις 26/5, οι καταιγίδες επηρέασαν όλο το λεκανοπέδιο. Η εικόνα είναι από την πρωινή καταιγίδα.

Η ακόλουθη είναι από την απογευματινή καταιγίδα

και από το ηλιοβασίλεμα υπό βροχή...

Το βράδυ και μέχρι τα ξημερώματα, με τον Δημήτρη Σαγιάκο κυνηγήσαμε τις καταιγίδες ανατολικά του νομού (προς το Αιγαίο). Οι λάμψεις επιβλητικές, έκαναν την νύχτα μέρα.

Η «ψυχρή λίμνη», το βράδυ της Τρίτης/ξημερώματα Τετάρτης

Πηγή Χάρτη: https://www.weatheronline.co.uk/

Και ένα λαμπρό μετέωρο στα... "εκτός προγράμματος"

Ένα μικρό timelapse συνοψίζει την 26/5 από το πρωί, ως τα ξημερώματα της 27/5



Το «κυρίως» μέρος ήταν στις 28/5. Το προγνωστικό τεφίγραμμα αποκαλυπτικό της αναμενόμενης κατάστασης όπου σε τμήματα όπως στο κέντρο και τα ΒΔ, είναι μεν μέτριο, της τάξης των 500 J/kg, αλλά το Equilibrium Level είναι ικανοποιητικά ψηλά.

Πηγή προγνωστικού τεφιγράμματος: https://www.tropicaltidbits.com/

Η διαταραχή της Πέμπτης

Πηγή Χάρτη: https://www.weatheronline.co.uk/

Τα κλασικά οπτικά πριν την εκδήλωση των πρώτων καταιγίδων...

Η αντηλιά, δεν άφησε πολλά περιθώρια για να συλληφθούν τα τέρατα που έπεσαν (ωστόσο παρακάτω θα δείτε ότι όσοι φίλοι/συνάδελφοι επιχείρησαν με trigger ή βίντεο, είχαν εξαιρετικά αποτελέσματα!). Από μεριάς μου, κατάφερα να πιάσω αυτά εδώ...

Να σημειωθεί ότι η καταιγίδα αυτή είχε εμφανή στροβιλισμό (πιθανολογώ low level rotation). Στη συνέχεια, πολλή βροχή. Εδώ φαίνεται ένα μακρινό ουράνιο τόξο, αλλά εντύπωση προκαλούν οι αναρίθμητες σταγόνες που έχουν αποτυπωθεί στη φωτογραφία...

Ο βιαστικός ήλιος και η πολλή βροχή, δημιούργησαν ένα ιδιαίτερα έντονο διπλό ουράνιο τόξο...

Και ένα παρήλιο αργότερα...

Στη συνέχεια, εντύπωση έκανε ένα τεράστιο Cb προς τα ΒΑ του νομού, όπως και οι αλλεπάλληλοι κεραυνοί που ήταν ορατοί στο φως του ήλιου, ενώ δυτικά του σήκωνε διαρκώς TCu θυμίζοντας flanking line από supercell. Αυτό συνεχίστηκε για πάνω από 1 ώρα με τους πύργους να σηκώνονται όλο και δυτικότερα.

Μετά από λίγο σχηματίστηκε μια φωτογενής βάση που κίνησε υποψίες περί Spc. Στο animation των εκκενώσεων από το Blitzortung, φαίνεται να υπάρχει μια σαφής δεξιόστροφη απόκλιση από την κεντρική Εύβοια προς την ΒΑ Αττική, περνώντας πάνω από τον Ευβοικό, όταν το δεδομένο storm motion είναι από ΒΔ προς ΝΑ (άρα θα έπρεπε να συνεχίσει προς την νότια Εύβοια)

Πηγή Χάρτη: http://el.blitzortung.org/live_lightning_maps.php

ενώ το προγνωστικό τεφίγραμμα στην περιοχή δίνει CAPE της τάξης των 1500 J/kg. Ενδεχομένως να υπήρξε απόπειρα δημιουργίας Spc. Θα ήταν ενδιαφέρον να έχουμε έναν χάρτη ανακλαστικότητας για την περιοχή εκείνη την ώρα.

Πηγή προγνωστικού τεφιγράμματος: https://www.tropicaltidbits.com/

Τέλος, καταιγίδες υπήρξαν και στις 29/5, κυρίως στα βορειότερα τμήματα του λεκανοπεδίου.

-----------------------------------------------------------------------------

Προχωράμε σε φωτογραφίες φίλων από τις τελευταίες μέρες (21-29/5). Όπως πάντα εδώ βλέπετε μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα της δουλειά τους. Ακολουθήστε το σύνδεσμο στο όνομά τους για περισσότερα. (Αναμένονται και άλλες)

-----------------------------------------------------------------------------

Ακόλουθη φωτογραφία από Θανάση Παπαθανασίου, νότιος Ευβοϊκός

Ακόλουθες φωτογραφίες από Δημήτρη Σαγιάκο, 1η Άμφισσα, επόμενες δυο Αθήνα.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Αλέξανδρο Φιλιππόπουλο, Αθήνα/Αττική.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Παναγιώτη Τσούρα, οι κεραυνοί από Αθήνα, το ηλιοβασίλεμα από Βοιωτία.

Ακόλουθες φωτογραφίες από τον Χρήστο Παπασούλη, Χαϊδάρι.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Τάσο Παλαμίδα και Flickr, Βοιωτία.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Ανδριάνα Μπαλτουμά, Αθήνα.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Στέλιο Φουρτουλάκη - Meteoclub.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Βασίλη Ζαφειρούδη, Χαϊδάρι.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Φίλιππο Κολποδίνο, Μενίδι/Αθήνα.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Μανώλη Θράβαλο - Meteographer, Σάμος. Μαζί με την εντυπωσιακή καταγραφή του red sprite στις 21/5!

Ακόλουθη φωτογραφία από Θωμά Μουδούρη / Πηγή: Meteoclub - Αθήνα.

Ακόλουθες φωτογραφίες από τον Στράτο Αυγερινό - Θρακομακεδόνες.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Θωμά Μπεντούλη / Thomas Meteo - Αθήνα.

Ακόλουθες φωτογραφίες από Γιάννη Δραβίλα - Αθήνα.

Και ένα στιγμιότυπο με κεραυνό όπως το συνέλαβε η κάμερα του Meteoclub στον Πειραιά!

-----------------------------------------------------------------------------

Απρίλιος 2020

Εικόνα από τον περσινό Απρίλιο, καθώς φέτος δεν υπήρξε κάτι.

---------------------------------------------------------------

Μάρτιος και Απρίλιος 2020 χωρίς ημέρα καταιγίδας. Αν και αυτοί οι 2 μήνες δεν φημίζονται για τις καταιγίδες τους, ωστόσο το να καταλήξουν και οι δυο χωρίς έστω μία ημέρα, είναι κάτι που από το 2002 ως σήμερα έχει συμβεί μόλις μία φορά ακόμη (το 2010).


ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Περί Starlink

Ίχνη δορυφόρων Starlink στο νυχτερινό ουρανό. Φωτογραφία μακράς έκθεσης από τον Δημήτρη Σαγιάκο.

------------------------------------------------------------------------

Τους τελευταίους μήνες, κάθε φορά που η SpaceX του Elon Musk, θέτει σε τροχιά ένα καινούριο σμήνος δορυφόρων, μέρος του Starlink, βλέπουμε πολλά να γράφονται και να λέγονται, συνήθως με μια μικρή ή μεγάλη δόση υπερβολής, όπως γίνεται πάντα σε ανάλογες περιπτώσεις. Για να δούμε όμως πραγματικά περί τίνος πρόκειται.

Starlink είναι το όνομα του σμήνους μικρών δορυφόρων (συνολικά θα είναι γύρω στους 42000, όταν ολοκληρωθεί το εγχείρημα σταδιακά μέσα στα επόμενα χρόνια), οι οποίοι έχουν βάρος περίπου 250 kg ο καθένας και θα βρίσκονται σε χαμηλή τροχιά όντας σε ύψος από 300 ως 1300 km από την επιφάνεια της Γης. Για σύγκριση, ο ISS είναι στα 400 km περίπου, οι δορυφόροι του συστήματος GPS στα 20000 km, ενώ οι γεωσύγχρονοι δορυφόροι στα 36000 km.

Αυτό το σμήνος δορυφόρων, έχει σκοπό να παρέχει ελεύθερη, γρήγορη (της τάξης του 0.5-1 Gbps) και σχετικά φθηνή διαδικτυακή κάλυψη για οποιονδήποτε πάνω στον πλανήτη (ξεκινώντας δοκιμαστικά το 2020 από ΗΠΑ/Καναδά και το 2021 ενδεχομένως και στην Ευρώπη), οπουδήποτε, ακόμη και σε δυσπρόσιτες περιοχές.

Το σμήνος αυτό, σε αυτή τη χαμηλή τροχιά, παρέχει σημαντικά μικρότερο λανθάνοντα χρόνο (ή χρόνο καθυστέρησης επικοινωνίας, latency), κάτι που έχει τεράστια σημασία για τεχνολογίες όπως η τηλε-ιατρική, η ρομποτική, τα αυτοκινούμενα οχήματα και πολλά άλλα που θα δούμε να ξεδιπλώνονται εντός της τρέχουσας δεκαετίας. Επίσης, έχει τεράστια σημασία και για τη μετάδοση πληροφοριών ανάμεσα στις χρηματαγορές παγκοσμίως, ιδιαίτερα σε μεγάλες αποστάσεις, όπου το πλεονέκτημα ακόμη και μερικών μικροδευτερολέπτων του Starlink έναντι των ταχύτερων επίγειων δικτύων που διαθέτουμε, μεταφράζεται σε πολλές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για τους δεδομένους όγκους συναλλαγών (και από εκεί αναμένεται και μεγάλο τμήμα του κέρδους για την SpaceX).

Για να επιτυγχάνεται η γρήγορη μετάδοση δεδομένων, σε όλο τον πλανήτη απροβλημάτιστα, χρειάζεται να υπάρχουν κάθε στιγμή σε κάθε δεδομένο σημείο τουλάχιστον 4 δορυφόροι του σμήνους, κάτι που οδηγεί στον απαιτούμενο τελικό αριθμό τους (42000). Οι δορυφόροι είναι εξοπλισμένοι με κινητήρες ιόντων, ώστε να παρέχεται η απαιτούμενη ώθηση (και) για αποφυγή συγκρούσεων με άλλα αντικείμενα στην τροχιά.

Αν και τα πλεονεκτήματα αυτού του εγχειρήματος είναι πολλά, το σημαντικό είναι η ελεύθερη και δημοκρατική πρόσβαση στο διαδίκτυο όπως και η δυνατότητα ελεύθερης επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο, κάτι που, δυστυχώς δεν αποτελεί δεδομένο, καθώς τόσο αυταρχικά καθεστώτα όσο και θεωρητικά «ελεύθερες» και «δημοκρατικές» χώρες, επιβάλλουν όλο και περισσότερους περιορισμούς και απαγορεύσεις στο τι μπορεί να ψάξει, να βρει, να μάθει ή να «ανεβάσει» κάποιος (και δεν αναφερόμαστε στα ποινικώς κολάσιμα βεβαίως). Αυτό, φυσικά, αποτελεί εξορισμού «πισωγύρισμα» στο δρόμο προς έναν εξελιγμένο δικτυωμένο πλανητικό πολιτισμό που, είναι αυτονόητο να έχει ως δικαίωμα να είναι ελεύθερος να μοιράζεται γνώσεις, ιδέες, εμπειρίες, τα πάντα και έτσι να εξελίσσεται ραγδαία.

Σχετικά με τις ανησυχίες για τις αστρονομικές παρατηρήσεις, λόγω της ανάκλασης του ηλιακού φωτός από τους ηλιακούς συλλέκτες των δορυφόρων. Καταρχάς, πολύς κόσμος έχει την αίσθηση ότι οι δορυφόροι αυτοί θα λάμπουν στον νυχτερινό ουρανό όπως τους βλέπουν σε διάφορα βίντεο, δηλαδή ως γραμμές – «τρένα» από κινούμενες φωτεινές τελείες. Αυτό, φυσικά θα ήταν ένα τεράστιο πρόβλημα! Όμως, αυτό που φαίνεται στα διάφορα βίντεο ή θα έχετε παρατηρήσει και εσείς οι ίδιοι, είναι ένα σμήνος δορυφόρων λίγες ώρες μετά την εκτόξευσή τους (εκτοξεύονται σε διάφορες ημερομηνίες, κατά ομάδες των 60 συνήθως, διότι προφανώς δεν γίνεται να τοποθετηθούν και οι 40000 ταυτόχρονα). Αυτό το σμήνος, τις πρώτες ώρες/μέρες κάνει αισθητή την παρουσία του στον ουρανό. Ωστόσο, όταν τοποθετηθεί στην τελική τροχιά είναι αόρατο στο γυμνό μάτι.

Είναι όμως ορατό στα ερευνητικά τηλεσκόπια. Και αυτό είναι πρόβλημα! Μπορεί να λυθεί; Για αυτό το λόγο, η εταιρεία είναι σε διαρκή επικοινωνία με την επιστημονική κοινότητα, ώστε να επιλυθεί το θέμα. Ο ίδιος ο Elon Musk έχει δεσμευθεί ότι θα γίνονται συνεχείς δοκιμές, μέχρι να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα. Ήδη έχουν προταθεί σειρά από μέτρα όπως η σκοτεινότερη επίστρωση των ηλιακών πάνελ (δοκιμή DarkSat με μείωση του φαινόμενου μεγέθους στο 7.6 από 6.7 που αποτελεί το φ. μέγεθος για έναν τυπικό δορυφόρο Starlink ως σήμερα) και η αλλαγή στη γωνία κλίσης τους, ενώ προγραμματίζονται και άλλα (π.χ. έχουν προταθεί ακόμη και σκίαστρα -βλέπε VisorSat, οπότε εκτιμάται ότι θα είναι αόρατοι πρακτικά-, όπως και κοινοποίηση καταλόγου με τις ακριβείς θέσεις των δορυφόρων του σμήνους κάθε στιγμή) ώστε να μειωθεί και άλλο η επίπτωσή τους. Για τις εξελίξεις σε αυτό το θέμα, θα υπάρξουν και μελλοντικές αναρτήσεις.

Περισσότερα για το Starlink, τους κινητήρες ιόντων, τις τηλεπικοινωνίες, την εξερεύνηση του διαστήματος και άλλα πολλά, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», ο οποίος αναμένεται εντός του έτους.

Περί απαγορεύσεων και περιορισμών στο διαδίκτυο: https://www.accessnow.org/cms/assets/uploads/2020/02/KeepItOn-2019-report-1.pdf

Περί Splinternet και κατακερματισμού του διαδικτύου: https://en.wikipedia.org/wiki/Splinternet

Παρατηρήσεις σχετικά με τον DarkSat: https://arxiv.org/pdf/2003.07251.pdf

---------------------------------------------------------------

Κομήτης SWAN C/2020 F8

Ανανέωση: 08.05.2020

Μπορεί ο κομήτης ATLAS να μην άντεξε ως το τέλος, ωστόσο ένας νέος κομήτης έρχεται να «καλύψει το κενό», και μάλιστα περίπου στην ίδια περιοχή του ουρανού και περίπου στο ίδιο χρονικό διάστημα που αναμενόταν το μέγιστο του ATLAS.

Εν ολίγοις, ο κομήτης SWAN, αναμένεται να φτάσει σε μέγιστο φαινόμενο μέγεθος +2.5 με +3, δηλαδή θα είναι ορατός και με γυμνό μάτι.

Πηγή: https://www.cobs.si/show?id=628

Όμως εδώ υπάρχουν δυο θεματάκια:

1) Εμείς θα μπορούμε να τον δούμε πολύ χαμηλά στον βορειοανατολικό ορίζοντα λίγο πριν την αυγή (οπότε φροντίστε, όσοι επιχειρήσετε, να βλέπετε τον βορειοανατολικό σας ορίζοντα ανεμπόδιστα), από τη μέση ως και τα τέλη Μαΐου (15-23/5). Βλέπε και χάρτη για την ακριβή θέση του το επίμαχο διάστημα

Πηγή: https://skyandtelescope.org/astronomy-news/new-comet-alert-trio-of-comets-grace-our-skies/

2) Υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να κομματιαστεί, όπως και ο ATLAS, ή αυτή η απότομη αύξηση στην φωτεινότητά του να είναι αποτέλεσμα πρόσκαιρου outburst, οπότε ας υπάρχει ένα όριο στις προσδοκίες.

Στις 18/4 το φαινόμενο μέγεθός του είναι κοντά στο +8. Οτιδήποτε νεώτερο θα προστίθεται από εδώ και κάτω.

----------------------------------------------------------

08.05.2020

Για την ώρα, ο κομήτης SWAN αντέχει και όσοι, ερασιτέχνες και μη, αστρονόμοι τον παρατηρούν από το νότιο ημισφαίριο, βγάζουν πολύ όμορφες φωτογραφίες. Εμείς, στο βόρειο ημισφαίριο, θα μπορούμε να τον δούμε οριακά χαμηλά στον ορίζοντα, στο λυκόφως του ξημερώματος προς το τέλος Μαΐου (μετά τις 22-23/5). Εδώ βλέπετε τη θέση του προς τα βορειοανατολικά για το ξημέρωμα της 24/5 για παράδειγμα.

Πηγή: https://www.solarsystemscope.com/

Η ακριβής θέση του, δίνεται στον χάρτη παραπάνω.

----------------------------------------------------------

Μάρτιος 2020

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ